Nếu cơ thể tiến hoá để khoẻ mạnh mà không cần ngủ, mỗi người có thêm chừng tám tiếng mỗi ngày — cộng dồn cả đời là khoảng 26 năm. Nhịp sống xã hội lập tức giãn ra: cửa hàng, nhà máy, giao thông chạy suốt 24 giờ, khái niệm "đêm khuya" gần như biến mất. Nhưng nếu ta chỉ đơn giản thức mãi mà bộ máy sinh học không đổi, sức khoẻ sẽ tuột dốc chỉ sau ít ngày.

Về lâu dài, mọi chuyện phụ thuộc vào một chữ "nếu" then chốt: liệu cơ thể có tìm được cách khác để làm những việc giấc ngủ đang làm. Nếu không còn khâu củng cố trí nhớ và dọn chất thải trong não mỗi đêm, khả năng học tập và sức khoẻ tinh thần sẽ hao mòn dần theo năm tháng. Cả xã hội cũng phải thiết kế lại từ đầu: không còn "giờ đi ngủ" chung, khái niệm ngày nghỉ và ca kíp phải viết lại toàn bộ.

Ngủ không phải trạng thái tắt máy mà là ca bảo trì bận rộn: não củng cố trí nhớ, hệ glymphatic bơm dịch dọn các chất thải tích tụ, cơ thể vá lại mô và cân bằng hormone. Đó là lý do thiếu ngủ kéo dài gây hại rõ rệt — nó giống như một nhà máy cứ chạy mà không bao giờ cho bảo dưỡng.

Nhiều người xem ngủ là "lãng phí thời gian", ước gì bỏ được. Nghịch lý là chính khoảng thời gian nằm im ấy mới giữ cho phần đời tỉnh táo còn lại vận hành tốt. Nội dung này mang tính tham khảo, không phải lời khuyên y tế; rối loạn giấc ngủ nên được bác sĩ đánh giá.