Ở mức cơ bản, con người vẫn nói và nhớ được, nhưng không thể lưu lại chính xác luật lệ, hợp đồng, sổ sách hay lịch sử. Mọi thứ phải giữ trong đầu rồi kể lại, nên thông tin rơi rụng và méo dần qua từng lần truyền — như trò "tam sao thất bản" phóng to lên quy mô cả xã hội. Ngay cả một lời hứa hay một món nợ cũng chỉ sống chừng nào còn người nhớ tới, và chết theo trí nhớ của người cuối cùng.

Càng về sau, việc quản lý một xã hội đông người càng thành cực hình: không có chữ thì khó thu thuế, khó ban một bộ luật thống nhất, khó tích luỹ kiến thức khoa học qua nhiều đời. Khoa học ì ạch vì mỗi thế hệ gần như phải học lại từ vạch xuất phát thay vì đứng trên vai người trước. Những đế chế, tôn giáo và hệ thống pháp luật khổng lồ — vốn dựng trên văn bản — có lẽ chưa bao giờ vươn tới quy mô như trong lịch sử thật.

Chữ viết là công nghệ lưu trữ thông tin bên ngoài bộ não, cho phép tri thức chồng chất qua thời gian thay vì phụ thuộc vào trí nhớ mong manh của từng người. Đó là bước ngoặt đưa xã hội truyền miệng sang nền văn minh có nhà nước, khoa học và lịch sử ghi chép — nhiều nhà sử học xếp nó vào hàng phát minh quan trọng nhất của loài người.

Có người xem văn hoá truyền miệng là "lạc hậu" và vô giá trị. Thực ra nó gìn giữ được lượng tri thức đáng nể, và nhiều dân tộc dựa vào nó suốt hàng nghìn năm. Vấn đề không phải nó kém, mà là nó khó mở rộng quy mô và dễ tam sao thất bản — chính điểm yếu đó khiến chữ viết tạo ra bước nhảy lớn đến vậy.