Khi cha mẹ sinh ra nhiều người con, mỗi lần thụ thai là một lần trộn ngẫu nhiên các gen từ cả bố và mẹ, giống như xáo một bộ bài rồi chia ra những lá khác nhau mỗi lần chia, nên dù cùng cha mẹ, mỗi anh chị em vẫn nhận một tổ hợp gen riêng biệt không giống hệt nhau (trừ trường hợp sinh đôi cùng trứng). Ngoài yếu tố gen, mỗi người con còn lớn lên vào những thời điểm khác nhau trong đời sống gia đình: anh cả có thể trải qua giai đoạn cha mẹ còn ít kinh nghiệm nuôi con, còn em út lại lớn lên khi gia đình đã ổn định hơn nhưng phải chia sẻ sự chú ý với nhiều anh chị.

Có ba yếu tố chính khiến anh chị em ruột phát triển tính cách khác nhau. Thứ nhất là sự khác biệt gen tự nhiên giữa các lần sinh, khiến mỗi người mang một combo tính khí bẩm sinh hơi khác nhau ngay từ khi lọt lòng. Thứ hai là thứ tự sinh trong gia đình: các nhà tâm lý học nhận thấy con đầu lòng thường có xu hướng cẩn thận, có trách nhiệm vì được kỳ vọng làm gương, trong khi con út đôi khi tự do và thích khám phá hơn vì ít bị giám sát chặt hơn. Thứ ba là môi trường bên ngoài gia đình như bạn bè, thầy cô, sở thích riêng mà mỗi người con tiếp xúc theo những cách khác nhau, dần định hình nên cá tính đặc trưng của từng người, dù họ lớn lên trong cùng một mái nhà.

Con để ý mà xem, trong nhiều gia đình có hai anh em, người anh có thể rất thích đọc sách và trầm tĩnh, còn người em lại hiếu động và mê chơi thể thao ngoài trời, dù cả hai đều được bố mẹ nuôi dạy theo cách gần giống nhau. Có gia đình còn kể rằng con gái đầu lòng của họ rất chỉn chu, hay nhắc nhở em út giữ gọn đồ chơi, trong khi con thứ hai lại thoải mái, thích sáng tạo và ít khi lo lắng về quy tắc. Đó là những ví dụ sinh động cho thấy dù chung một gia đình, mỗi người vẫn có một "màu sắc" tính cách riêng.

Nhiều người nghĩ anh chị em ruột chắc chắn phải giống nhau về tính cách vì cùng cha mẹ sinh ra và cùng lớn lên trong một nhà, nhưng thực tế các nghiên cứu tâm lý cho thấy anh chị em ruột đôi khi khác nhau về tính cách gần như hai người bạn bất kỳ ngoài xã hội, vì gen chỉ trộn ngẫu nhiên một phần chứ không sao chép y hệt. Cũng có người tưởng cha mẹ nuôi dạy giống hệt nhau cho mọi con, nhưng thực ra do khác biệt tuổi tác, thứ tự sinh, mỗi đứa con lại nhận được sự quan tâm và trải nghiệm hơi khác nhau, góp phần tạo nên những tính cách không hoàn toàn giống nhau.