Tại sao cắm USB phải đúng chiều mới vào được?
Đầu cắm USB-A hình chữ nhật dẹt bên ngoài trông có vẻ đối xứng, nhưng bên trong chỉ có một hàng các chân kim loại tiếp xúc nằm sát một mặt của đầu cắm, còn mặt kia để trống. Cổng USB trên máy tính hay sạc cũng có cấu trúc tương ứng, với các lẫy tiếp xúc chỉ nằm đúng ở một vị trí bên trong khe cắm. Khi bạn cắm đúng chiều, hàng chân kim loại của đầu cắm khớp thẳng vào đúng vị trí các lẫy tiếp xúc trong cổng; cắm ngược chiều, phần kim loại tiếp xúc lại nằm ở mặt trống không có lẫy, nên đầu cắm bị vướng và không lọt vào hết được.
Đây là quyết định thiết kế có chủ đích từ chuẩn USB ban đầu những năm 1990, ưu tiên độ bền cơ học và chi phí sản xuất thấp hơn là sự tiện lợi cắm hai chiều. Thiết kế bất đối xứng giúp đầu cắm chắc chắn, khó rung lỏng, và rẻ hơn để sản xuất hàng loạt so với việc làm chân tiếp xúc đối xứng cả hai mặt. Vì hình dáng bên ngoài của đầu cắm gần như đối xứng trong khi phần tiếp xúc bên trong lại lệch một bên, người dùng rất khó nhận biết bằng mắt thường đâu là mặt đúng, dẫn đến cảm giác quen thuộc là phải thử đi thử lại vài lần mới cắm vừa. Các chuẩn USB mới hơn như USB-C được thiết kế lại hoàn toàn đối xứng ở cả bên trong lẫn bên ngoài, khắc phục triệt để vấn đề này.
Đó là lý do vì sao mọi người hay đùa rằng cắm USB-A luôn phải thử tới lần thứ ba mới đúng chiều, thực chất chỉ có hai chiều để thử, nhưng vì logo hay ký hiệu định hướng thường in rất nhỏ ở một mặt của đầu cắm nên ít ai để ý nhìn trước khi cắm. Ngược lại, cáp USB-C hiện nay cắm được cả hai chiều dễ dàng, không còn tình trạng phải mò mẫm như trước.
Nhiều người nghĩ cắm ngược chiều USB-A có thể làm hỏng cổng hay chập điện, nhưng thực chất thiết kế bất đối xứng khiến đầu cắm ngược chiều bị vướng cơ học và không lọt hẳn vào được, nên gần như không có dòng điện nào chạy qua khi cắm sai chiều, chỉ đơn thuần không vào khớp chứ không gây nguy hiểm. Cũng có người tưởng đây là lỗi thiết kế của nhà sản xuất, trong khi thực ra đó là quy chuẩn chung được thống nhất từ đầu cho mọi thiết bị dùng cổng USB-A trên toàn thế giới.
Nội dung mang tính tham khảo. Vấn đề sức khoẻ, tài chính, chính trị hãy hỏi ý kiến chuyên gia.
