Một cách lý giải phổ biến gọi là lý thuyết tỷ lệ: với một đứa trẻ năm tuổi, một năm chiếm tới một phần năm cuộc đời nó nên cảm giác rất dài, còn với một người năm mươi tuổi, cùng một năm ấy chỉ chiếm một phần năm mươi cuộc đời nên có cảm giác ngắn ngủi hơn hẳn, dù cả hai đều trải qua đúng ba trăm sáu mươi lăm ngày như nhau.

Bên cạnh yếu tố tỷ lệ, não bộ còn đánh giá độ dài của một khoảng thời gian đã qua dựa vào số lượng ký ức mới được lưu lại trong đó. Tuổi trẻ thường có nhiều trải nghiệm lần đầu như đi học, yêu đương, chuyển chỗ ở, nên não ghi lại rất nhiều cột mốc chi tiết, và khi nhớ lại một giai đoạn dày đặc ký ức như vậy, ta có cảm giác nó kéo dài. Ngược lại, người lớn tuổi có xu hướng lặp lại những thói quen quen thuộc mỗi ngày, ít sự kiện mới để ghi nhớ, nên khi nhìn lại một năm chỉ còn vài ký ức nổi bật và cảm giác nó trôi vèo qua rất nhanh.

Một tháng đi du lịch khám phá một vùng đất mới, đầy trải nghiệm lạ lẫm, thường được nhớ lại là dài và đáng nhớ, trong khi một tháng làm việc lặp đi lặp lại ở văn phòng lại thường bị quên gần hết chi tiết, khiến người ta có cảm giác mới đó mà đã hết cả tháng, dù cả hai đều có số ngày bằng nhau.

Nhiều người nghĩ đây chỉ là một cảm giác chủ quan, mơ hồ không có cơ sở, nhưng các nghiên cứu tâm lý học nhận thức đã đo lường và ghi nhận hiện tượng này khá nhất quán qua nhiều độ tuổi khác nhau. Cách được các nhà tâm lý học khuyên để làm chậm lại cảm giác thời gian trôi là chủ động tạo ra những trải nghiệm mới thường xuyên hơn, thay vì cứ lặp lại những thói quen cũ mỗi ngày.