Khi ho hoặc hắt hơi, luồng khí từ phổi bị đẩy ra với tốc độ rất nhanh, cuốn theo hàng nghìn giọt nước bọt và dịch mũi cực nhỏ. Nếu đang mang mầm bệnh đường hô hấp, những giọt bắn này chứa đầy vi khuẩn hoặc vi rút và có thể bay xa cả mét, thậm chí lơ lửng trong không khí một lúc trước khi rơi xuống. Người đứng gần hít phải luồng khí đó, hoặc chạm tay vào bề mặt vừa dính giọt bắn rồi đưa lên mắt mũi miệng, đều có nguy cơ bị lây bệnh. Che miệng bằng khuỷu tay hoặc khăn giấy giúp chặn phần lớn giọt bắn lại ngay tại nguồn, trước khi chúng kịp lan ra.

Nguyên nhân cốt lõi là cơ chế lây truyền qua giọt bắn hô hấp: nhiều bệnh phổ biến như cảm cúm, cảm lạnh hay các bệnh viêm đường hô hấp lây chủ yếu qua con đường này, chứ không cần tiếp xúc trực tiếp với người bệnh. Kích thước giọt bắn càng nhỏ thì càng dễ lơ lửng lâu trong không khí và bay xa hơn, nên một cái hắt hơi không che có thể phát tán mầm bệnh ra một phạm vi khá rộng trong phòng kín. Che miệng bằng khuỷu tay được khuyến khích hơn dùng bàn tay, vì bàn tay sau đó thường chạm vào tay nắm cửa, điện thoại hay bắt tay người khác, vô tình biến tay thành vật trung gian lây bệnh tiếp theo. Khăn giấy dùng một lần rồi bỏ ngay và rửa tay sau đó cũng là cách hiệu quả để cắt đường lây.

Trong văn phòng hay lớp học kín, chỉ cần một người hắt hơi không che miệng cũng đủ khiến vài đồng nghiệp hoặc bạn học ngồi gần bị lây cảm trong vài ngày sau đó. Ở nhiều quốc gia châu Á, thói quen che miệng bằng khuỷu tay hoặc đeo khẩu trang khi có triệu chứng hô hấp đã trở thành phép lịch sự phổ biến nơi công cộng. Các bệnh viện và trường học thường dán áp phích nhắc nhở "che miệng khi ho, hắt hơi" ở nhiều nơi, vì đây là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả để giảm lây lan dịch bệnh theo mùa.

Nhiều người quen dùng bàn tay che miệng khi ho, nhưng cách này chỉ ngăn giọt bắn bay ra ngoài chứ lại làm tay dính đầy mầm bệnh, rồi vô tình lây sang mọi thứ tay chạm vào sau đó. Cũng có người nghĩ chỉ cần quay mặt đi chỗ khác là đủ, nhưng giọt bắn vẫn có thể bay theo hướng đó và ảnh hưởng người khác ở phía sau. Che bằng khuỷu tay áo hoặc khăn giấy dùng một lần mới thực sự hạn chế được cả việc phát tán ra không khí lẫn việc làm bẩn tay.