Con người khi nóng thì đổ mồ hôi khắp da, mồ hôi bay hơi và mang nhiệt đi theo. Chó thì gần như không có tuyến mồ hôi trên da (trừ một ít ở đệm chân), nên không thể hạ nhiệt bằng cách đó. Thay vào đó, chó thở nhanh và nông, lè lưỡi ra ngoài, để luồng khí đi qua bề mặt ẩm ướt của lưỡi, miệng và cổ họng. Nước bọt trên các bề mặt này bay hơi liên tục, cuốn theo nhiệt lượng và làm mát dòng máu chảy qua vùng đầu trước khi về tim. Đó là lý do bạn luôn thấy chó thở hổn hển, lưỡi thè dài mỗi khi trời nóng hoặc sau khi vận động mạnh.

Cơ chế này gọi là thở hổn hển điều nhiệt, và nó thay thế gần như hoàn toàn vai trò của việc đổ mồ hôi ở người. Khi thở hổn hển, chó hít thở rất nhanh, có thể lên tới vài trăm nhịp mỗi phút, nhưng mỗi nhịp lại nông và chủ yếu đi qua đường mũi họng chứ không xuống sâu phổi, nên không gây thở dốc thật sự. Luồng khí lướt qua lưỡi và niêm mạc miệng vốn có nhiều mạch máu nhỏ sát bề mặt; hơi nước bốc lên lấy nhiệt từ máu, khiến máu mát đi rồi lưu thông khắp cơ thể. Diện tích lưỡi càng lớn, càng thè dài ra ngoài thì diện tích bay hơi càng nhiều, nên nhiều giống chó lưỡi to như chó ngao thở hổn hển rất rõ. Giống chó mũi tẹt như bulldog kém hiệu quả hơn vì đường thở ngắn, dễ quá nhiệt hơn hẳn.

Bạn để ý sau khi dắt chó chạy bộ giữa trưa hè, chú chó thường nằm bệt xuống bóng râm, lưỡi thè dài, thở hổn hển rất nhanh trong vài phút liền trước khi dịu lại. Nếu để chó trong ô tô đóng kín cửa dưới nắng, nhiệt độ bên trong tăng vọt chỉ sau ít phút, khiến việc thở hổn hển không kịp giải nhiệt và chó có thể bị sốc nhiệt rất nguy hiểm, thậm chí tử vong. Vì vậy các bác sĩ thú y luôn khuyến cáo tuyệt đối không để chó một mình trong xe đậu ngoài trời nắng, dù chỉ vài phút.

Nhiều người nghĩ chó lè lưỡi vì khát nước hoặc vì mệt đơn thuần, nhưng thở hổn hển chủ yếu là cơ chế hạ nhiệt chứ không phải dấu hiệu khát. Cũng có người tưởng chó đổ mồ hôi giống người nhưng ở vùng khác trên cơ thể, trong khi thực tế chó gần như chỉ tiết mồ hôi qua đệm chân, lượng rất ít và không đủ làm mát toàn thân. Nếu chó thở hổn hển liên tục dù đang nghỉ ngơi trong phòng mát, đó có thể là dấu hiệu bất thường về sức khoẻ và nên đưa đi khám thú y.