Đuôi chó không chỉ để giữ thăng bằng mà còn là một công cụ giao tiếp rất tinh tế. Khi não chó kích hoạt trạng thái cảm xúc mạnh, tín hiệu thần kinh truyền tới các cơ gốc đuôi khiến nó vẫy theo nhịp, tốc độ và biên độ khác nhau. Vẫy nhanh rộng, cả phần hông cũng lắc theo thường là dấu hiệu hào hứng tích cực, trong khi vẫy chậm, cứng và ở vị trí thấp lại cho thấy chó đang căng thẳng hoặc dò xét. Vì vậy đuôi vẫy giống như một "biểu cảm khuôn mặt" thứ hai của loài chó.

Nguyên nhân cốt lõi nằm ở việc não bộ chó phân chia điều khiển đuôi theo hai bên bất đối xứng: nghiên cứu cho thấy khi chó cảm thấy tích cực như thấy chủ về nhà, đuôi có xu hướng vẫy lệch nhiều hơn sang bên phải; còn khi gặp thứ khiến chúng lo sợ, đuôi lại vẫy lệch sang bên trái. Điều này phản ánh việc bán cầu não trái xử lý cảm xúc tiếp cận còn bán cầu phải xử lý cảm xúc né tránh, giống như ở nhiều loài động vật có xương sống khác. Vì vậy cùng là vẫy đuôi nhưng ý nghĩa lại phụ thuộc vào tốc độ, hướng và tư thế toàn thân đi kèm chứ không đơn thuần là "vui hay không vui".

Khi bạn vừa mở cửa về nhà, chú chó thường chạy ra, đuôi vẫy tít mù kèm theo cả thân sau lắc lư, đó là biểu hiện vui mừng rõ rệt. Nhưng nếu chú chó gặp một người lạ hoặc con vật lạ, đuôi có thể vẫy chậm, cứng và giữ ở vị trí ngang lưng, đây lại là dấu hiệu cảnh giác chứ không phải thân thiện. Người huấn luyện chó chuyên nghiệp luôn nhắc người mới nuôi phải quan sát cả tốc độ vẫy lẫn tư thế tai, lưng trước khi kết luận chó đang vui hay đang cảnh báo.

Nhiều người mặc định hễ thấy đuôi chó vẫy là chó đang vui và an toàn để lại gần, nhưng thực tế đây là một trong những hiểu lầm gây ra không ít vụ chó cắn người. Một chú chó đang sợ hãi hoặc phòng thủ vẫn có thể vẫy đuôi, chỉ khác là vẫy chậm, đuôi cụp thấp và cơ thể căng cứng. Vì vậy trước khi tiếp cận một chú chó lạ, nên quan sát tổng thể ngôn ngữ cơ thể thay vì chỉ nhìn vào việc đuôi có vẫy hay không.