Nhiều người nghĩ gà trống gáy chỉ vì nhìn thấy ánh sáng mặt trời mọc, nhưng các nhà khoa học phát hiện gà trống thực ra sở hữu một đồng hồ sinh học nội tại nằm ngay trong não bộ, hoạt động gần giống nhịp ngày đêm cố định dù không có ánh sáng bên ngoài. Đồng hồ này giúp gà trống dự đoán trước thời điểm bình minh sắp tới và bắt đầu gáy ngay cả trong điều kiện thiếu sáng hoàn toàn, chỉ là ánh sáng thật sự sẽ giúp đồng hồ ấy được hiệu chỉnh chính xác hơn theo từng ngày.

Nguyên nhân cốt lõi là sự kết hợp giữa nhịp sinh học nội tại và vai trò xã hội của tiếng gáy trong đàn gà. Thí nghiệm nuôi gà trống trong phòng tối liên tục hai mươi bốn giờ cho thấy chúng vẫn gáy đúng vào khoảng thời gian tương ứng với bình minh mỗi ngày, chứng minh tiếng gáy không hoàn toàn phụ thuộc vào ánh sáng nhìn thấy được. Bên cạnh yếu tố sinh học, tiếng gáy buổi sáng còn mang ý nghĩa xã hội quan trọng: con trống có thứ bậc cao nhất trong đàn thường gáy trước để khẳng định vị trí đầu đàn và ranh giới lãnh thổ, trong khi các con trống khác chỉ gáy theo sau đó, tạo thành một trật tự thứ bậc rõ ràng nghe được bằng tai.

Ở những trang trại nuôi nhiều gà trống, bạn có thể nghe thấy một con gáy trước tiên, sau đó lần lượt các con khác gáy theo đúng thứ tự thứ bậc trong đàn, gần như một cuộc "điểm danh" buổi sáng. Ngay cả khi bị nhốt trong chuồng kín thiếu ánh sáng tự nhiên, gà trống vẫn gáy đúng khung giờ quen thuộc mỗi ngày, cho thấy đồng hồ sinh học của chúng hoạt động khá chính xác và ổn định theo thời gian.

Nhiều người tin rằng gà trống chỉ gáy khi nhìn thấy ánh mặt trời mọc, nên nghĩ nuôi gà trong phòng tối sẽ khiến chúng ngừng gáy hoàn toàn, nhưng thực tế đồng hồ sinh học nội tại vẫn khiến chúng gáy đúng giờ dù thiếu ánh sáng. Cũng có người nghĩ gà trống chỉ gáy vào buổi sáng, trong khi thực tế chúng có thể gáy vào nhiều thời điểm khác trong ngày để phản ứng với tiếng động lạ hay khẳng định lãnh thổ, chỉ là tần suất gáy tập trung nhiều nhất vào lúc bình minh.