Khi tắm nước nóng, hơi nước bốc lên làm không khí trong phòng tắm chứa rất nhiều hơi ẩm. Bề mặt gương thường lạnh hơn không khí xung quanh vì nó tiếp xúc với tường hoặc không khí ngoài phòng. Khi hơi nước nóng chạm vào bề mặt lạnh này, nó mất nhiệt đột ngột và không thể giữ được ở dạng hơi nữa, nên ngưng tụ lại thành nước lỏng. Hàng ngàn giọt nước li ti bám lên gương tán xạ ánh sáng theo mọi hướng, khiến ta không còn nhìn thấy hình ảnh phản chiếu rõ ràng.

Nguyên nhân cốt lõi nằm ở chênh lệch nhiệt độ giữa hơi nước và bề mặt gương — hiện tượng vật lý gọi là ngưng tụ hơi nước. Không khí ấm giữ được nhiều hơi nước hơn không khí lạnh; khi không khí ấm ẩm gặp gương lạnh, nó bị làm lạnh đột ngột xuống dưới điểm sương, tức nhiệt độ mà tại đó hơi nước bắt đầu ngưng tụ. Gương không thấm nước và có bề mặt nhẵn nên các giọt nước không lan mỏng ra mà tụ thành từng giọt tròn nhỏ, làm ánh sáng khúc xạ lung tung thay vì phản chiếu thẳng như bình thường.

Bạn có thể thấy rõ hiện tượng này khi mở vòi nước nóng tắm trong phòng kín cửa: chỉ sau khoảng 2-3 phút, cả mặt gương đã mờ trắng đục dù trước đó còn trong veo. Ngược lại, nếu bạn mở quạt thông gió hoặc hé cửa sổ ngay từ đầu, hơi nước thoát bớt ra ngoài nên gương ít bị mờ hơn hẳn. Nhiều gia đình còn dán một lớp phim chống mờ hoặc thoa xà phòng mỏng lên gương trước khi tắm để hạn chế tình trạng này.

Nhiều người nghĩ gương bị mờ là do gương kém chất lượng hoặc do bụi bẩn tích tụ, nên ra sức lau chùi bằng hóa chất mạnh. Thực ra đây thuần túy là hiện tượng vật lý ngưng tụ hơi nước, xảy ra với mọi loại gương bất kể chất lượng cao hay thấp. Cách xử lý đúng không phải là lau kỹ hơn mà là giảm chênh lệch nhiệt độ hoặc độ ẩm trong phòng, ví dụ bật quạt hút mùi hay làm ấm bề mặt gương trước khi tắm.