Ngoài tự nhiên, hamster hoang dã phải di chuyển một quãng đường có thể lên tới vài, thậm chí hơn chục cây số mỗi đêm để tìm hạt, côn trùng và tránh kẻ thù trên sa mạc hay đồng cỏ rộng lớn. Khi được nuôi trong một chiếc lồng nhỏ, không gian di chuyển của chúng bị thu hẹp lại rất nhiều, nhưng nhu cầu vận động bản năng thì vẫn còn nguyên vẹn. Bánh xe chạy bộ chính là giải pháp giúp hamster giải phóng năng lượng dư thừa ấy, cho phép chúng "di chuyển" một quãng đường dài tương đương mà không cần rời khỏi chuồng.

Nguyên nhân cốt lõi nằm ở đồng hồ sinh học và tập tính kiếm ăn tự nhiên của hamster, vốn là loài hoạt động về đêm để tránh nắng nóng ban ngày và kẻ săn mồi hoạt động lúc sáng sớm. Vào ban đêm, cơ thể hamster tiết ra tín hiệu thần kinh thôi thúc vận động mạnh, và nếu không có bánh xe hay không gian đủ rộng, năng lượng dư thừa này có thể khiến chúng trở nên bồn chồn, thậm chí sinh ra các hành vi lặp lại bất thường như cắn chấn song lồng. Bánh xe đáp ứng đúng nhịp sinh học đó, giúp hamster vừa vận động thể chất vừa giảm căng thẳng tinh thần trong môi trường nuôi nhốt.

Nếu bạn đặt bánh xe trong chuồng hamster, gần như đêm nào bạn cũng nghe thấy tiếng bánh xe quay lạch cạch đều đặn hàng giờ liền, đặc biệt vào lúc chuẩn bị đi ngủ hoặc nửa đêm. Các nghiên cứu ước tính một chú hamster có thể chạy tổng cộng vài cây số mỗi đêm chỉ trên chiếc bánh xe nhỏ bé đó. Nếu thiếu bánh xe hoặc bánh xe quá nhỏ khiến lưng hamster phải cong lại khi chạy, chúng dễ trở nên căng thẳng hoặc gặp vấn đề về cột sống, nên người nuôi cần chọn kích cỡ bánh xe phù hợp với kích thước cơ thể của chúng.

Nhiều người nghĩ hamster chạy bánh xe suốt đêm là dấu hiệu bị stress hoặc có vấn đề tâm lý, nhưng thực chất đây là hành vi vận động hoàn toàn bình thường và cần thiết với loài hoạt động về đêm này. Cũng có người cho rằng không cần trang bị bánh xe vì hamster có thể tự vận động đủ trong chuồng, trong khi thực tế thiếu bánh xe mới chính là nguyên nhân dễ dẫn tới các hành vi bất thường do năng lượng bị dồn nén không được giải phóng.