Khi ai đó nói ra một điều, dù là lời trách móc gay gắt, người nghe ít nhất còn biết rõ chuyện gì đang xảy ra và có cơ hội phản hồi hay giải thích lại. Nhưng khi bị im lặng phớt lờ, người đó không có bất kỳ thông tin nào để dựa vào, và não bộ có xu hướng tự lấp đầy khoảng trống ấy bằng những suy diễn tiêu cực nhất, thường còn tệ hơn nhiều so với sự thật thực tế đang diễn ra.

Các nghiên cứu về nỗi đau xã hội cho thấy việc bị phớt lờ hay loại trừ khỏi một nhóm, chẳng hạn trong các trò chơi thí nghiệm mô phỏng việc bị bạn bè ngừng chú ý tới mình, kích hoạt cùng một vùng não vốn xử lý cảm giác đau đớn về thể xác. Điều đó cho thấy não bộ coi việc bị im lặng loại bỏ gần như một dạng tổn thương thật sự, không chỉ đơn thuần là cảm xúc buồn bã thoáng qua. Thêm vào đó, sự im lặng kéo dài mà không có lời giải thích khiến người bị đối xử như vậy rơi vào thế bế tắc, không thể phản hồi hay tìm cách giải quyết khúc mắc, và cảm giác không lối thoát này càng làm tăng thêm sự đau khổ.

Trong một cuộc cãi vã, một người chọn cách im lặng, không nói chuyện với đối phương trong nhiều ngày liền, thường khiến người kia day dứt, tự trách và lo lắng nhiều hơn hẳn so với việc được nghe thẳng một lời chỉ trích rõ ràng, dù lời chỉ trích đó nghe qua có vẻ gay gắt hơn nhiều so với sự im lặng.

Nhiều người nghĩ chọn cách im lặng là một cách xử sự nhẹ nhàng hơn, tránh gây tổn thương so với việc nói thẳng ra vấn đề, nhưng thực tế nghiên cứu tâm lý học cho thấy sự mơ hồ cùng cảm giác bị loại trừ do im lặng kéo dài thường để lại vết thương tâm lý sâu và dai dẳng hơn hẳn một lời nói thẳng thắn, dù khó nghe nhưng ít nhất còn rõ ràng để người nghe có thể phản hồi lại.