Qua đường an toàn đòi hỏi người đi bộ phải liên tục quan sát cả hai hướng, ước lượng khoảng cách và tốc độ của xe cộ đang tới, rồi quyết định thời điểm bước qua phù hợp. Khi mắt và tâm trí đang tập trung vào màn hình điện thoại, khả năng quan sát và xử lý những tín hiệu đó giảm đi rõ rệt, dù người đó vẫn đang nhìn về phía trước bằng mắt thường. Cúi đầu nhìn điện thoại còn thu hẹp góc nhìn ngoại vi, khiến khó phát hiện xe đang chạy tới từ hai bên. Ngay cả khi chỉ nghe nhạc bằng tai nghe, âm thanh còi xe hay tiếng động cơ cũng khó lọt vào tai, làm mất đi một tín hiệu cảnh báo quan trọng khác.

Nguyên nhân cốt lõi là hiện tượng phân tán sự chú ý, nơi não bộ không thể xử lý sâu và nhanh cùng lúc hai việc đòi hỏi tập trung cao như đọc tin nhắn và quan sát giao thông. Dù cảm giác vẫn "để ý" đường, thời gian phản ứng thực tế của một người đang dùng điện thoại chậm hơn đáng kể so với khi họ tập trung hoàn toàn vào việc qua đường, và chỉ cần chậm một vài phần giây cũng đủ để không kịp tránh một chiếc xe đang lao tới. Nhiều nghiên cứu giao thông ghi nhận số vụ tai nạn liên quan tới người đi bộ dùng điện thoại khi qua đường tăng lên đáng kể trong những năm gần đây, cùng lúc với sự phổ biến của điện thoại thông minh. Nguy cơ càng cao ở những giao lộ đông xe, nơi cần phản ứng nhanh với nhiều hướng di chuyển cùng lúc.

Nhiều vụ tai nạn giao thông từng được camera an ninh ghi lại cảnh người đi bộ mải nhìn điện thoại bước qua đường mà không để ý xe máy hay ô tô đang tới gần, chỉ thoát nạn trong gang tấc hoặc bị va chạm. Ở một số thành phố nước ngoài, chính quyền còn lắp đèn tín hiệu giao thông ngay dưới mặt đất tại các vạch qua đường, để những người đang cúi đầu nhìn điện thoại vẫn có thể nhận biết đèn đỏ đèn xanh. Nhiều trường học cũng đưa nội dung "không dùng điện thoại khi qua đường" vào các buổi giáo dục an toàn giao thông cho học sinh.

Nhiều người nghĩ mình có thể vừa liếc điện thoại vừa để ý đường vì đã quen thuộc với con đường đó, nhưng sự quen thuộc không giúp phản ứng nhanh hơn trước một tình huống bất ngờ như xe rẽ gấp hay phóng nhanh ngoài dự đoán. Cũng có người cho rằng chỉ nghe nhạc chứ không nhìn màn hình thì vẫn an toàn, trong khi âm thanh tai nghe cũng che lấp tiếng còi xe hay tiếng động cơ, vốn là tín hiệu cảnh báo quan trọng khi qua đường.