Xếp hàng là một quy ước xã hội đơn giản: ai đến trước thì được phục vụ trước, ai đến sau xếp về cuối. Nhờ trật tự này, nhân viên phục vụ hay hệ thống có thể xử lý từng người một cách tuần tự, không phải phân xử ai đúng ai sai mỗi khi có tranh chấp. Khi mọi người tuân theo, tổng thời gian chờ của cả nhóm thường ngắn hơn, vì không ai phải mất công giành giật hay đứng lại tranh cãi. Ngược lại, nếu ai cũng chen lên trước, dòng người dễ bị nghẽn, thậm chí gây xô đẩy nguy hiểm ở nơi đông đúc.

Nguyên nhân cốt lõi để xếp hàng hiệu quả là nó biến một hệ thống có thể hỗn loạn thành một hàng đợi có trật tự, giúp giảm thời gian xử lý trung bình cho cả nhóm. Khi có chen lấn, người phục vụ phải dừng lại phân xử ai trước ai sau, làm chậm toàn bộ tiến trình cho tất cả những người khác đang chờ. Về mặt tâm lý xã hội, việc tuân thủ trật tự chung còn xây dựng lòng tin giữa những người xa lạ: mỗi người tin rằng nếu mình chờ đúng lượt thì quyền lợi của mình sẽ được đảm bảo. Ở nơi đông người như ga tàu, sân bay hay sự kiện lớn, chen lấn còn có thể gây nguy hiểm thực sự do giẫm đạp hoặc va chạm mạnh.

Ở các quầy thu ngân siêu thị hay quầy làm thủ tục sân bay, việc xếp hàng theo một đường kẻ rõ ràng giúp nhân viên phục vụ lần lượt mà không cần tranh cãi ai tới trước. Nhiều hệ thống hiện đại còn dùng máy lấy số thứ tự để thay thế việc đứng xếp hàng vật lý, nhưng bản chất vẫn giữ nguyên tắc đến trước phục vụ trước. Ngược lại, những cảnh chen lấn mua vé hay giành chỗ trong các sự kiện đông người từng gây ra nhiều vụ xô đẩy, giẫm đạp gây thương tích đáng tiếc, cho thấy rõ cái giá của việc bỏ qua trật tự.

Nhiều người nghĩ chen lên trước sẽ tiết kiệm thời gian cho bản thân, nhưng thực tế nếu ai cũng làm vậy thì hàng đợi sẽ hỗn loạn và tổng thời gian chờ của tất cả mọi người, kể cả người chen, thường lại kéo dài hơn. Cũng có người cho rằng xếp hàng chỉ là hình thức lịch sự có thể bỏ qua khi vội, nhưng ở nơi đông đúc, việc phá vỡ trật tự chung có thể gây nguy hiểm thực sự chứ không chỉ là chuyện phép tắc.