Ban ngày, khi con chạy nhảy, học bài, suy nghĩ, cơ thể và bộ não phải làm việc liên tục nên dần mệt mỏi, giống như một chiếc điện thoại dùng cả ngày thì hết pin. Giấc ngủ chính là lúc "sạc lại pin" cho cơ thể. Trong khi con ngủ say, tim đập chậm lại, cơ bắp được thả lỏng nghỉ ngơi, còn bộ não thì âm thầm sắp xếp lại những điều đã học và trải nghiệm trong ngày vào đúng "ngăn kéo" trí nhớ để hôm sau con nhớ lâu hơn. Cơ thể trẻ em đặc biệt cần ngủ nhiều vì đây cũng là lúc hoóc-môn tăng trưởng được tiết ra mạnh nhất để giúp con cao lớn.

Có ba lý do khoa học chính khiến giấc ngủ trở nên bắt buộc. Thứ nhất, não bộ dùng thời gian ngủ để dọn sạch những chất thải sinh ra trong lúc suy nghĩ ban ngày, tương tự việc dọn rác sau một ngày bận rộn; nếu không dọn, những chất này tích tụ khiến đầu óc uể oải, khó tập trung. Thứ hai, giấc ngủ giúp củng cố trí nhớ: những gì con học được ban ngày sẽ được não "ghi đĩa" lại chắc chắn hơn trong lúc ngủ, nên học xong rồi ngủ đủ giấc sẽ nhớ bài tốt hơn là thức khuya ôn mãi. Thứ ba, đây là lúc hệ miễn dịch hoạt động mạnh để chống lại vi trùng, và cơ bắp, xương được sửa chữa, phát triển. Thiếu ngủ kéo dài làm suy yếu cả ba quá trình này.

Con để ý mà xem, sau một đêm ngủ ngon, buổi sáng con thường tỉnh táo, nhớ bài học hôm qua rõ ràng hơn và vui vẻ chơi đùa. Nhưng nếu một đêm nào đó con thức khuya xem phim rồi ngủ ít, sáng hôm sau con sẽ thấy mình cáu gắt, học bài chậm hiểu, thậm chí dễ bị cảm cúm hơn bình thường vì hệ miễn dịch không được nghỉ ngơi đầy đủ. Các nhà khoa học từng theo dõi trẻ em ngủ đủ 9 đến 11 tiếng mỗi đêm và thấy các em học tốt hơn, ít ốm vặt hơn hẳn so với những em thường xuyên ngủ thiếu.

Nhiều bạn nhỏ nghĩ rằng ngủ chỉ là lúc cơ thể "tắt máy" hoàn toàn, không có gì xảy ra, nên thức khuya một chút cũng chẳng sao. Nhưng thực ra bộ não lúc ngủ vẫn hoạt động rất tích cực, chỉ là theo một cách khác hẳn lúc thức, để dọn dẹp và củng cố mọi thứ. Cũng có người nghĩ ngủ bù vào cuối tuần có thể thay thế hoàn toàn cho việc thiếu ngủ các ngày trong tuần, nhưng các nghiên cứu cho thấy ngủ đều đặn mỗi đêm tốt hơn nhiều so với việc thiếu ngủ rồi ngủ bù dồn một lần, vì cơ thể cần nhịp sinh học đều đặn để hoạt động tốt nhất.