Tại sao chúng ta hay quên tên người mới gặp nhưng lại nhớ rất rõ khuôn mặt họ?
Não người có một vùng chuyên trách gọi là vùng nhận diện khuôn mặt, hoạt động cực kỳ nhanh và hiệu quả để ghi nhớ hình dáng mắt, mũi, nụ cười hay biểu cảm của một người ngay từ lần gặp đầu tiên. Trong khi đó, tên riêng của một người không hề có mối liên hệ tự nhiên nào với ngoại hình hay tính cách của họ, nó chỉ là một nhãn âm thanh được gán tuỳ ý, nên không có gì để não bám vào mà ghi nhớ lâu dài.
Hiện tượng này còn được minh hoạ qua điều gọi là nghịch lý Baker: nếu nói với ai đó rằng một người làm nghề thợ làm bánh (baker), họ sẽ nhớ chi tiết đó khá lâu vì từ baker gợi lên hình ảnh cụ thể về công việc, mùi bánh, cái tạp dề; nhưng nếu nói người đó tên là Baker, thông tin lại trôi tuột đi vì cái tên không kích hoạt bất kỳ liên tưởng ý nghĩa nào. Não bộ luôn ưu tiên ghi nhớ thông tin có ý nghĩa hoặc gắn với cảm xúc, mà một cái tên nghe thoáng qua trong lúc đang bận chú ý tới ấn tượng ban đầu về gương mặt thì gần như không được xử lý sâu.
Tại một buổi tiệc, sau khi trò chuyện với một người lạ vài phút, ta thường nhận ra ngay khuôn mặt họ nếu tình cờ gặp lại ngoài đường vài tuần sau, nhưng lại đứng hình không nhớ nổi tên. Ngược lại, nếu ngay từ đầu biết thêm người đó tên Hằng, làm nghề giáo viên, ta sẽ dễ nhớ tên hơn hẳn vì từ giáo viên đã gắn thêm một liên tưởng cụ thể cho cái tên vốn dĩ trơ trọi.
Nhiều người cho rằng việc quên tên người mới quen là dấu hiệu trí nhớ kém hoặc thiếu quan tâm tới đối phương, nhưng đây thực chất là đặc điểm chung của cách não bộ xử lý thông tin ở hầu hết mọi người. Cách khắc phục hiệu quả không phải là cố học thuộc lòng, mà là chủ động lặp lại tên ngay khi vừa nghe và gắn nó với một đặc điểm hay liên tưởng cụ thể để tạo móc neo cho trí nhớ.
Nội dung mang tính tham khảo. Vấn đề sức khoẻ, tài chính, chính trị hãy hỏi ý kiến chuyên gia.
