Ngay từ khi còn trong bụng mẹ, cả hai bộ răng đã được "lên kế hoạch" sẵn nằm trong xương hàm: một bộ răng sữa nhỏ xíu mọc lên trước để bé có thể nhai khi còn thơ ấu, và một bộ răng vĩnh viễn lớn hơn nằm ẩn sâu bên dưới, chờ đúng thời điểm để trồi lên. Khi con lớn dần, xương hàm cũng to ra để chứa vừa một bộ răng lớn hơn hẳn hai mươi chiếc răng sữa nhỏ bé ban đầu. Lúc này, chiếc răng vĩnh viễn bên dưới bắt đầu đẩy dần lên trên, khiến chân của răng sữa phía trên bị tiêu mòn từ từ cho tới khi chiếc răng sữa lung lay rồi rụng ra, nhường lối cho răng mới trồi lên đúng vị trí.

Nguyên nhân cốt lõi nằm ở sự khác biệt kích thước giữa hàm trẻ con và hàm người trưởng thành. Hàm của một em bé quá nhỏ để chứa được hai mươi tám đến ba mươi hai chiếc răng vĩnh viễn to lớn, nên tự nhiên đã thiết kế một bộ răng sữa tạm thời gồm hai mươi chiếc, nhỏ và thưa vừa đủ cho hàm bé xíu lúc đầu đời. Khi xương hàm phát triển đủ lớn theo tuổi, cơ thể kích hoạt các tế bào đặc biệt làm tiêu dần chân răng sữa, giống như việc dỡ bỏ một giàn giáo tạm sau khi công trình chính đã sẵn sàng. Răng vĩnh viễn mọc lên chỉ có một bộ duy nhất trong đời, nên chúng cần chắc khỏe và đủ lớn để phục vụ việc nhai suốt hàng chục năm về sau.

Con để ý mà xem, quá trình thay răng thường diễn ra từ khoảng 6 tuổi cho tới 12 hay 13 tuổi, bắt đầu bằng hai chiếc răng cửa hàm dưới lung lay trước tiên, giống hệt như của rất nhiều bạn cùng lớp con. Có bạn còn nhớ cảm giác lấy lưỡi đẩy đẩy chiếc răng lung lay hằng ngày cho tới lúc nó rụng ra, để lộ một khoảng trống nhỏ, rồi vài tuần sau một chiếc răng mới, to hơn hẳn, từ từ trồi lên đúng chỗ đó. Nhiều gia đình còn giữ truyền thống thú vị khi trẻ rụng răng, như đặt răng dưới gối chờ nàng tiên răng hoặc ném lên mái nhà cầu mong răng mới mọc chắc khỏe.

Nhiều bạn nhỏ lo lắng rằng răng rụng nghĩa là mình đang mất đi một chiếc răng mãi mãi, nhưng thực ra đó là dấu hiệu tốt cho thấy cơ thể đang chuẩn bị đón chiếc răng vĩnh viễn to khỏe hơn. Cũng có người nghĩ răng sữa không quan trọng vì đằng nào cũng rụng nên không cần chăm sóc kỹ, nhưng răng sữa sâu hỏng sớm có thể ảnh hưởng tới việc mọc đúng vị trí của răng vĩnh viễn bên dưới, nên việc đánh răng đều đặn từ nhỏ vẫn rất cần thiết.