Khi đứng trước đám đông, một người trở thành tâm điểm bị nhiều ánh mắt quan sát và đánh giá cùng một lúc, và não bộ diễn giải tình huống này gần giống như đang đối mặt với một mối đe doạ, dù thực chất không có nguy hiểm thể chất nào xảy ra. Cảm giác tim đập nhanh, tay run, giọng nói lạc đi khi đứng thuyết trình chính là biểu hiện của phản ứng báo động này.

Trong quá khứ tiến hoá xa xưa, việc bị cả nhóm hay bộ lạc đánh giá tiêu cực và loại trừ đồng nghĩa với việc mất đi sự bảo vệ cùng nguồn lực sống còn của cộng đồng, nên não người vẫn giữ nguyên phản xạ báo động mạnh mỗi khi cảm thấy bị nhiều ánh mắt dò xét cùng lúc, cho dù ngày nay hậu quả xã hội của một bài nói vụng về gần như không còn nghiêm trọng như vậy nữa. Thêm vào đó, một hiện tượng gọi là hiệu ứng ánh đèn sân khấu khiến ta phóng đại mức độ người khác thực sự để ý và đánh giá từng lỗi nhỏ của mình, trong khi thực tế khán giả thường ít chú ý chi tiết hơn ta tưởng tượng rất nhiều.

Một người có thể trò chuyện trôi chảy, tự tin và hài hước khi ngồi cùng nhóm bạn thân, nhưng lại run rẩy, quên mất những gì định nói khi phải đứng thuyết trình trước cả lớp học hay một hội trường đông người, dù nội dung muốn truyền đạt hoàn toàn không hề khác nhau giữa hai tình huống.

Nhiều người nghĩ chỉ những ai thiếu tự tin hoặc kỹ năng giao tiếp kém mới sợ nói trước đám đông, nhưng thực tế đây là một trong những nỗi sợ phổ biến nhất ở con người, xảy ra ngay cả với những người rất giỏi giao tiếp thông thường. Nỗi sợ này bắt nguồn từ phản xạ sinh tồn cổ xưa của não bộ, chứ không phải là một thước đo phản ánh đúng năng lực nói chuyện thật sự của một người.