Theo thuyết so sánh xã hội, con người thiếu một thước đo tuyệt đối để biết mình đang ở đâu về ngoại hình, thành công hay hạnh phúc, nên tự nhiên tìm cách đánh giá bản thân bằng cách đối chiếu với người khác xung quanh. Mạng xã hội cung cấp một nguồn so sánh khổng lồ và liên tục hai mươi bốn giờ mỗi ngày, nhưng vấn đề là những gì hiển thị trên đó thường chỉ là khoảnh khắc đẹp nhất, đã chỉnh sửa kỹ lưỡng của cuộc sống người khác, chứ không phải toàn cảnh đời thường của họ.

Cơ chế gây tổn thương nhiều nhất là so sánh hướng lên, tức so bản thân với người có vẻ giỏi, đẹp hay giàu có hơn, khiến ta cảm thấy kém cỏi; trong khi trên các nền tảng này, thuật toán lại có xu hướng đẩy những nội dung nổi bật, thành công, hoàn hảo lên đầu vì chúng thu hút nhiều tương tác hơn. Não bộ cũng khó phân biệt rạch ròi giữa hình ảnh được dàn dựng kỹ và thực tế đời thường của chính người xem, dẫn tới việc đối chiếu sai lệch có hệ thống giữa hậu trường thật của mình với sân khấu đã trang điểm của người khác.

Khi lướt qua newsfeed thấy bạn bè đăng ảnh chuyến du lịch sang trọng, thông báo thăng chức, hay vóc dáng hoàn hảo sau khi tập gym, người xem thường tự động đối chiếu với ngày thường bận rộn, mệt mỏi của chính mình rồi cảm thấy chạnh lòng, dù thực chất người đăng ảnh cũng chỉ chọn ra khoảnh khắc đẹp nhất trong hàng trăm bức ảnh để chia sẻ, chứ cuộc sống của họ không hề hoàn hảo như vậy suốt hai mươi bốn giờ.

Nhiều người nghĩ chỉ cần cố gắng bớt ghen tị là sẽ hết cảm giác thua kém, nhưng gốc rễ của vấn đề nằm ở việc so sánh không công bằng giữa hậu trường thật của mình với sân khấu đã chỉnh sửa của người khác. Hiểu đúng cơ chế lệch chuẩn này, chẳng hạn nhắc nhở bản thân rằng ai cũng chỉ đăng phần đẹp nhất, thường giúp giảm áp lực hiệu quả hơn là cố kìm nén cảm xúc so sánh.