Trong quá trình quang hợp, lá cây hấp thụ khí CO2 và thải ra khí oxy, đồng thời một số loại cây còn có khả năng hấp thụ bớt các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi lơ lửng trong không khí như từ sơn tường, đồ nội thất hay khói thuốc. Ngoài lợi ích sinh học đó, màu xanh của lá cây còn tác động tích cực đến tâm lý con người, nhiều nghiên cứu cho thấy chỉ cần nhìn ngắm không gian xanh trong vài phút cũng đủ giúp giảm nhịp tim, hạ huyết áp nhẹ và giảm cảm giác căng thẳng so với nhìn vào không gian toàn bê tông, nhựa vô sinh.

Về mặt sinh lý, việc tiếp xúc với thiên nhiên, dù chỉ là một chậu cây nhỏ trong nhà, kích hoạt phản ứng thư giãn của hệ thần kinh, một hiện tượng các nhà khoa học môi trường gọi là giả thuyết sinh học ưa thích tự nhiên, con người vốn tiến hóa gắn bó với môi trường tự nhiên trong hàng trăm nghìn năm nên vẫn giữ phản xạ dễ chịu khi ở gần cây cối, dù nay sống chủ yếu trong nhà bê tông. Bên cạnh đó, một số loại cây như lưỡi hổ, trầu bà, lan ý còn được chứng minh có khả năng hấp thụ formaldehyde, benzene ở mức độ nhất định, dù hiệu quả thực tế trong không gian sống thông thường nhỏ hơn nhiều so với các thí nghiệm phòng kín, nhưng vẫn góp phần cải thiện chất lượng không khí phần nào.

Nhiều văn phòng làm việc hiện đại chủ động đặt các chậu cây xanh cỡ lớn ở khu vực sảnh hay góc làm việc chung, và nhân viên thường phản hồi cảm thấy dễ chịu, bớt căng thẳng hơn khi làm việc gần khu vực có cây xanh so với góc bàn trống trải toàn máy tính. Tại nhà, một góc ban công nhỏ trồng vài chậu cây cảnh hay treo giỏ dây nhện cũng đủ tạo cảm giác không gian sống động, tươi mát hơn hẳn so với căn phòng chỉ toàn đồ nội thất và tường trắng.

Nhiều người tin rằng chỉ cần đặt một, hai chậu cây trong phòng là đủ để lọc sạch không khí hoàn toàn, thay thế được việc mở cửa thông gió. Thực tế theo các nghiên cứu gần đây, lượng không khí mà vài chậu cây nhỏ có thể xử lý trong một căn phòng kín là rất hạn chế so với quy mô không gian sống thực tế, không thể so sánh với hiệu quả của việc thông gió tự nhiên hoặc dùng máy lọc không khí chuyên dụng. Cây xanh nên được xem là một yếu tố bổ sung giúp không gian dễ chịu hơn về cảm giác và thẩm mỹ, chứ không phải giải pháp lọc không khí độc lập hoàn toàn.