Tại sao vẹt có thể bắt chước được giọng nói của con người?
Không giống hầu hết loài chim, vẹt sở hữu một cơ quan phát âm gọi là quản ống rất linh hoạt, có thể tạo ra nhiều loại âm sắc khác nhau chứ không chỉ tiếng hót cố định. Kết hợp với chiếc lưỡi dày và cơ động, vẹt có khả năng điều chỉnh hình dạng khoang miệng gần giống cách con người tạo ra các âm tiết khi nói chuyện. Nhờ vậy, khi nghe đi nghe lại một từ hay câu nói của con người nhiều lần, vẹt có thể tập luyện và bắt chước lại gần đúng âm thanh đó, dù bản thân chúng không hiểu ý nghĩa của những gì mình phát ra.
Nguyên nhân cốt lõi nằm ở việc vẹt thuộc nhóm hiếm hoi các loài chim sở hữu khả năng học âm thanh, nghĩa là chúng có thể học và tái tạo âm thanh mới nghe được thay vì chỉ phát ra tiếng kêu bẩm sinh cố định như phần lớn loài chim khác. Ngoài tự nhiên, vẹt sống theo bầy đàn và dùng nhiều loại âm thanh phức tạp để nhận diện lẫn nhau, gọi bạn đời hay báo hiệu nguy hiểm, nên bộ não của chúng đã tiến hoá để xử lý và tái tạo âm thanh rất linh hoạt. Khi sống cùng con người, vẹt coi giọng nói của chủ như một dạng âm thanh xã hội cần học theo để hoà nhập, tương tự cách chúng học tiếng gọi của đồng loại trong tự nhiên.
Nhiều loài vẹt cảnh như vẹt xám châu Phi hay vẹt yểng có thể học thuộc hàng chục, thậm chí hàng trăm từ và cụm từ nếu được huấn luyện kiên trì, có trường hợp nổi tiếng còn được ghi nhận sử dụng từ ngữ theo đúng ngữ cảnh nhất định. Người nuôi vẹt thường lặp đi lặp lại một câu ngắn nhiều lần mỗi ngày để vẹt dần bắt chước theo, và chú vẹt có thể ghi nhớ câu nói đó suốt nhiều năm sau, thậm chí phát âm lại đúng giọng điệu của người đã dạy chúng.
Nhiều người nghĩ vẹt bắt chước giọng nói nghĩa là chúng thực sự hiểu được ý nghĩa của từ ngữ như con người, nhưng phần lớn trường hợp vẹt chỉ đang tái tạo lại âm thanh đã học được mà không hiểu nghĩa thật sự đằng sau. Cũng có người tưởng mọi loài chim đều có thể học nói như vẹt, trong khi khả năng học âm thanh phức tạp này chỉ tồn tại ở một số nhóm chim nhất định như vẹt hay chim biết hót, còn phần lớn loài chim khác không có khả năng này.
Nội dung mang tính tham khảo. Vấn đề sức khoẻ, tài chính, chính trị hãy hỏi ý kiến chuyên gia.
