Trong nhiều gia đình Việt, một góc trang trọng nhất trong nhà thường được dành làm bàn thờ gia tiên, nơi đặt di ảnh hoặc bài vị của ông bà, cha mẹ đã mất. Vào các dịp lễ Tết, ngày giỗ, mùng một, ngày rằm, con cháu thắp hương, dâng lên mâm cơm hoặc hoa quả để tưởng nhớ, đồng thời báo cáo với tổ tiên những chuyện quan trọng đã và sắp xảy ra trong gia đình như cưới hỏi, sinh con, thi cử. Việc thờ cúng này không nhất thiết gắn với một tôn giáo cụ thể nào mà tồn tại song song, đan xen với nhiều tín ngưỡng khác nhau của người Việt, từ Phật giáo, Đạo giáo cho tới tín ngưỡng dân gian bản địa.

Tục thờ cúng tổ tiên bắt nguồn từ quan niệm "cây có cội, nước có nguồn" ăn sâu trong văn hoá Việt, coi trọng công lao sinh thành, dưỡng dục của các thế hệ đi trước và tin rằng mối liên hệ giữa người sống và người đã khuất trong một dòng họ vẫn tiếp tục qua các thế hệ. Phong tục này cũng là sợi dây gắn kết gia đình, dòng họ: vào ngày giỗ tổ, giỗ ông bà, con cháu dù ở xa cũng cố gắng về tụ họp, cùng chuẩn bị mâm cỗ, ôn lại chuyện xưa, qua đó truyền lại cho thế hệ sau biết về gốc gác gia đình mình. Vì vậy, thờ cúng tổ tiên không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn là thiết chế văn hoá - xã hội quan trọng, giúp duy trì sự gắn bó giữa các thành viên trong dòng họ qua nhiều thế hệ.

Ở nhiều vùng quê Việt Nam, mỗi dòng họ thường có một nhà thờ họ chung, nơi con cháu khắp nơi tụ họp vào ngày giỗ tổ hằng năm để cùng dâng hương, ôn lại gia phả và biết thêm về những người thân trong dòng họ mà mình chưa từng gặp mặt. Trong các gia đình nhỏ hơn, bàn thờ gia tiên thường đặt ở phòng khách hoặc tầng cao nhất của ngôi nhà, được lau dọn cẩn thận trước Tết, và trẻ con từ nhỏ đã được dạy khoanh tay thắp hương, chào hỏi "con chào ông bà" mỗi khi thắp nhang trước bàn thờ. Nhiều gia đình xa quê hương, thậm chí sống ở nước ngoài, vẫn giữ một góc nhỏ thờ cúng tổ tiên trong nhà như một cách kết nối với nguồn cội dù ở bất cứ đâu.

Nhiều người ngoài văn hoá Á Đông dễ nhầm thờ cúng tổ tiên là một tôn giáo riêng biệt, nhưng thực chất đây là tín ngưỡng, tập quán văn hoá tồn tại song song, không mâu thuẫn với việc một người theo Phật giáo, Công giáo hay bất kỳ tôn giáo nào khác. Cũng có người hiểu lầm việc thờ cúng nhằm cầu xin tổ tiên phù hộ vật chất, may mắn cụ thể, nhưng với nhiều gia đình, ý nghĩa cốt lõi vẫn nằm ở lòng biết ơn, sự tưởng nhớ và mong muốn gìn giữ nền nếp gia phong được truyền qua nhiều đời.