Ở những khúc cua gấp, ngã ba hay lối ra vào hẻm nhỏ, tường nhà hoặc địa hình thường che khuất hoàn toàn tầm nhìn về hướng vuông góc, khiến người lái không thể biết có xe nào đang tới từ phía đó cho đến khi đã tiến sát ngay giao lộ - lúc đó có khi đã quá muộn để phanh kịp. Gương cầu lồi được lắp ở góc cua như một con mắt phụ, phản chiếu hình ảnh từ một góc rộng hơn nhiều so với gương phẳng, cho phép người lái liếc nhìn vào gương trước khi tới sát góc cua để biết trước có xe đang đến hay không.

Về nguyên lý quang học, bề mặt cong lồi khiến các tia sáng phản xạ từ một vùng không gian rộng đều hội tụ về phía người quan sát, nén toàn bộ góc nhìn rộng đó vào một mặt gương nhỏ - đây là lý do gương cầu lồi có thể nhìn thấy góc tới 160-180 độ trong khi gương phẳng cùng kích thước chỉ phản chiếu được một góc rất hẹp tương ứng với kích thước gương. Đánh đổi lại, hình ảnh trong gương cầu lồi bị thu nhỏ và biến dạng nhẹ ở rìa, nhưng với mục đích chỉ cần phát hiện sớm có phương tiện đang tới hay không thì độ chính xác hình ảnh không quan trọng bằng việc mở rộng được góc quan sát.

Bạn có thể dễ dàng bắt gặp gương cầu lồi lắp ở các khúc cua trên đường đèo núi, lối ra bãi đỗ xe của trung tâm thương mại, hay các ngã ba trong khu dân cư có tường rào che khuất tầm nhìn. Ở nhiều nước, gương cầu lồi còn được lắp phổ biến tại các ngõ hẻm nhỏ hẹp trong khu dân cư đông đúc, giúp cả người đi bộ lẫn xe máy quan sát trước khi băng qua giao lộ khuất.

Nhiều người nghĩ gương cầu lồi cho hình ảnh chính xác về khoảng cách giống như gương phẳng, nên nhìn vào gương thấy xe còn xa là yên tâm đi tiếp. Thực tế giống như gương chiếu hậu bên ô tô, gương cầu lồi luôn khiến vật thể trông xa hơn và nhỏ hơn thực tế do bản chất hình ảnh bị thu nhỏ - người lái chỉ nên dùng gương này để phát hiện sớm có phương tiện đang tới hay không, chứ không nên dựa vào đó để ước lượng chính xác khoảng cách hay tốc độ.