Câu "mùng 1 Tết cha, mùng 2 Tết mẹ, mùng 3 Tết thầy" là một câu nói quen thuộc trong dân gian, hướng dẫn thứ tự ưu tiên khi đi chúc Tết trong ba ngày đầu năm. Chữ "cha" ở đây không chỉ người cha ruột mà đại diện cho cả gia đình, dòng họ bên nội; chữ "mẹ" đại diện cho gia đình, dòng họ bên ngoại; còn "thầy" là thầy cô giáo, những người có công dạy dỗ, truyền đạt kiến thức, đạo lý làm người. Theo trình tự này, sáng mùng 1 con cháu thường tề tựu đông đủ ở nhà nội, mùng 2 mới sang bên ngoại, và mùng 3 dành thời gian tới thăm, chúc Tết thầy cô cũ hoặc thầy cô đang dạy mình.

Thứ tự này phản ánh thang giá trị đạo đức truyền thống của người Việt, chịu ảnh hưởng sâu sắc từ tư tưởng Nho giáo vốn coi trọng chữ hiếu với cha mẹ, ông bà và chữ "tôn sư trọng đạo" — kính trọng người thầy đã truyền dạy tri thức. Việc đặt cha mẹ lên trước thể hiện đạo hiếu là nền tảng đầu tiên của đạo làm người, còn việc dành hẳn một ngày để tới thăm thầy cô cho thấy vị trí đặc biệt của người thầy trong quan niệm xưa, được xem gần như người thân trong gia đình, có công "khai tâm mở trí" cho học trò. Câu nói này vì thế không chỉ là lời dặn dò về lịch trình đi chúc Tết mà còn là bài học đạo lý được cha ông đúc kết ngắn gọn, dễ nhớ để truyền lại cho con cháu.

Ở nhiều gia đình, đúng theo câu nói này, sáng mùng 1 cả nhà thường tập trung tại nhà ông bà nội để cùng ăn bữa cơm đầu năm, con cháu chúc Tết, mừng tuổi ông bà; sang mùng 2, cả gia đình lại di chuyển tới nhà ông bà ngoại để tiếp tục không khí sum vầy. Đến mùng 3, nhiều học trò cũ, dù đã ra trường nhiều năm, vẫn cùng bạn bè rủ nhau tới thăm nhà thầy cô giáo cũ, mang theo ít quà bánh, ôn lại chuyện trường lớp năm xưa. Ngày nay, dù lịch trình có thể xê dịch tuỳ hoàn cảnh mỗi gia đình, nhưng tinh thần "Tết cha, Tết mẹ, Tết thầy" vẫn được nhiều người nhắc tới như một cách nhắc nhở bản thân không quên những người quan trọng trong đời.

Nhiều người hiểu nhầm câu nói này là quy tắc cứng nhắc, bắt buộc đi đúng thứ tự từng ngày, nếu làm khác đi là thất lễ. Nhưng thực chất đây là câu đúc kết mang tính biểu tượng về thứ tự ưu tiên trong đạo lý, còn lịch trình thực tế hoàn toàn có thể linh hoạt tuỳ điều kiện di chuyển của từng gia đình, miễn vẫn giữ tấm lòng biết ơn với cả hai bên gia đình và thầy cô. Cũng có người chỉ nhớ hai vế đầu về cha mẹ mà quên mất vế "Tết thầy", trong khi đây là phần thể hiện rõ nhất truyền thống hiếu học, tôn trọng người dạy dỗ rất đặc trưng của văn hoá Việt.