Bề mặt băng luôn có một lớp nước lỏng cực mỏng, ngay cả khi trời lạnh. Khi bạn rắc muối, muối tan vào lớp nước này và biến nó thành nước muối. Nước muối lại đông đặc ở nhiệt độ thấp hơn 0 độ C khá nhiều, có thể xuống tới âm vài độ. Nếu trời chưa đủ lạnh tới mức đó, phần băng tiếp xúc với muối buộc phải chuyển thành nước.

Cốt lõi là hiện tượng hạ điểm đông của nước. Nước tinh khiết đông ở 0 độ C, nhưng khi hoà tan một chất như muối, các phân tử muối chen vào giữa các phân tử nước và cản chúng sắp xếp lại thành tinh thể băng. Vì thế hỗn hợp nước muối phải được làm lạnh xuống thấp hơn 0 độ C mới đông lại được, và muối ăn đậm đặc có thể kéo điểm đông xuống tới khoảng âm 21 độ C. Trên mặt đường mùa đông, chừng nào nhiệt độ ngoài trời còn cao hơn điểm đông của nước muối thì băng cứ tiếp tục tan. Đó là lý do người ta rải muối lên đường để chống trơn trượt.

Ở các nước xứ lạnh, xe chuyên dụng rải muối hạt lên đường cao tốc trước và sau mỗi trận tuyết để giữ mặt đường không đóng băng. Ngay trong bếp cũng có ví dụ tương tự: khi làm kem thủ công, người ta trộn muối với đá bào quanh khuôn, nhờ đó đá tan nhanh và tạo ra hỗn hợp lạnh dưới 0 độ C đủ để làm đông kem. Cùng một nguyên lý muối và băng, chỉ khác nhau ở mục đích sử dụng.

Nhiều người tưởng muối làm băng tan vì nó nóng lên, nhưng thực ra không có nhiệt nào được thêm vào cả. Muối chỉ hạ nhiệt độ đông của nước, và bản thân quá trình muối tan còn hút nhiệt khiến hỗn hợp lạnh thêm. Cũng vì vậy, nếu trời quá lạnh, lạnh hơn cả điểm đông của nước muối, thì rắc muối gần như vô ích vì băng vẫn cứ đông.