Mưa rơi xuống đất liền không hoàn toàn tinh khiết mà hơi có tính axit nhẹ, nên nó từ từ bào mòn đá và cuốn theo các khoáng chất tan trong đó, trong đó có muối. Dòng nước mang những khoáng chất ấy chảy vào suối, ra sông rồi cuối cùng đổ về biển. Điều mấu chốt là ở biển, nước bốc hơi bay lên trời để tạo mây và mưa, nhưng muối thì nặng, không bay theo mà ở lại. Cứ thế qua thời gian rất dài, muối tích tụ ngày một nhiều nên nước biển mặn.

Nguyên nhân cốt lõi là một vòng tuần hoàn chỉ mang muối tới mà không mang muối đi. Sông liên tục đưa khoáng chất từ đất liền ra biển, còn quá trình bốc hơi thì chỉ lấy đi nước tinh khiết và để muối lại. Vì muối tan trong nước không bay hơi cùng, nồng độ của nó trong biển tăng dần và ổn định qua hàng triệu năm. Ngoài đá bị bào mòn, các khe nứt núi lửa dưới đáy biển cũng bổ sung thêm khoáng chất mặn. Đó là lý do sông và hồ thì nước ngọt còn biển lại mặn, dù nước đều bắt nguồn từ mưa.

Bạn có thể thấy nguyên lý này rõ ràng ở các ruộng muối ven biển. Người ta dẫn nước biển vào ô ruộng nông rồi phơi nắng cho nước bốc hơi dần; nước bay đi hết chỉ để lại lớp muối trắng kết tinh mà ta thu hoạch. Biển cũng làm y hệt như một ruộng muối khổng lồ, chỉ khác là sông liên tục bù thêm nước và muối mới nên biển không bao giờ cạn. Những vùng biển kín, nắng gắt và ít sông đổ vào, như Biển Chết, thì mặn đến mức người ta có thể nổi dễ dàng trên mặt nước.

Nhiều người nghĩ nước biển mặn vì dưới đáy có sẵn những mỏ muối khổng lồ hòa tan ra, nhưng phần lớn muối thật ra được sông mang tới dần từ đất liền. Cũng có người tưởng biển sẽ ngày càng mặn thêm mãi, trong khi nồng độ muối đã khá ổn định do lượng muối được đưa vào cân bằng với lượng lắng đọng xuống đáy. Hiểu đúng điều này giúp lý giải vì sao nước sông ngọt trong khi đích đến của nó là biển lại mặn.