Nước máy hay nước lọc thường có sẵn một lượng nhỏ khí hoà tan, chủ yếu là oxy và khí carbon dioxide, mà mắt thường không nhìn thấy được vì chúng phân tán đều trong nước. Khi bạn đun nóng, nước càng nóng thì khả năng giữ khí hoà tan càng kém đi, giống như nước ngọt để ấm dễ bị xì hơi hơn nước ngọt lạnh. Các khí này dần tách ra khỏi nước, tụ lại thành những bọt nhỏ li ti bám vào đáy và thành nồi, nơi có bề mặt kim loại gồ ghề dễ giữ bọt lại.

Nguyên nhân cốt lõi nằm ở sự khác biệt giữa bọt khí hoà tan thoát ra và bọt hơi nước thực sự khi sôi. Giai đoạn đầu, khi nước còn cách bảy tám mươi độ, chỉ có khí hoà tan bị đẩy ra nên bọt nhỏ, xuất hiện rải rác và không di chuyển nhiều. Khi nhiệt độ tiến gần một trăm độ C, nước bắt đầu chuyển pha ngay tại đáy nồi, sinh ra bọt hơi nước lớn hơn nhiều, các bọt này to dần và bứt khỏi đáy nồi bay lên mặt liên tục, đó mới là dấu hiệu nước đã sôi thật sự. Vì vậy bọt khí nhỏ xuất hiện sớm chỉ là bước dạo đầu báo hiệu nước sắp sôi, chưa phải bằng chứng nước đã đạt độ sôi.

Khi luộc mì hay nấu nước pha trà, bạn để ý sẽ thấy trước lúc nước sôi ùng ục, đáy nồi đã xuất hiện lấm tấm những bọt khí nhỏ bám chặt không di chuyển trong vài phút, rồi mới đến lúc bọt lớn dần, tách khỏi đáy và nổi ào lên bề mặt kèm theo tiếng lục bục quen thuộc. Nhiều người mới nấu ăn hay nhầm giai đoạn bọt nhỏ này là nước đã sôi nên vội cho mì hay trứng vào sớm, khiến món ăn không chín đúng thời gian mong muốn.

Nhiều người tưởng chỉ cần thấy bất kỳ bọt khí nào nổi lên là nước đã sôi, nhưng thực ra bọt khí hoà tan xuất hiện sớm hơn nhiều so với lúc nước thật sự đạt một trăm độ C. Cũng có người nghĩ những bọt nhỏ ấy là do nồi bẩn hay nước có tạp chất, trong khi đó chỉ đơn giản là khí hoà tan tự nhiên có sẵn trong mọi loại nước bị đẩy ra khi nhiệt độ tăng lên, hoàn toàn không liên quan đến độ sạch của nước hay nồi.