Khi bạn đạp phanh, hệ thống thủy lực đẩy má phanh, một miếng vật liệu ma sát chuyên dụng, ép chặt vào đĩa phanh kim loại đang quay theo bánh xe. Lực ép cùng với tốc độ quay tạo ra ma sát rất lớn, biến động năng của xe thành nhiệt năng tỏa ra ngoài không khí - đó là lý do đĩa phanh có thể nóng đỏ sau khi phanh gấp liên tục xuống dốc. Mỗi lần ma sát như vậy, một lớp vật liệu cực mỏng trên bề mặt má phanh bị bào đi, giống như việc chà giấy nhám lên gỗ nhiều lần sẽ mòn dần.

Vật liệu má phanh thường được thiết kế để có độ ma sát cao và chịu nhiệt tốt, nhưng đánh đổi lại là chúng mềm hơn đĩa hay tang trống kim loại nên hao mòn nhanh hơn nhiều - đây là chủ đích trong thiết kế, vì thay má phanh dễ dàng và rẻ hơn nhiều so với thay đĩa phanh. Tốc độ mòn phụ thuộc vào cách lái: phanh gấp liên tục, chở nặng, đi đường đèo dốc khiến má phanh phải chịu lực và nhiệt lớn hơn nên mòn nhanh hơn hẳn so với lái êm, phanh từ từ. Bụi mịn từ má phanh mòn ra chính là một phần trong lớp bụi đen bám trên vành bánh xe mà nhiều người hay thấy.

Má phanh ô tô đi đường thành phố thông thường có thể dùng được 30.000-70.000km trước khi cần thay, nhưng với xe hay chở nặng hoặc tài xế phanh gấp thường xuyên như xe taxi, xe chạy đường đèo có thể chỉ 15.000-20.000km đã phải thay. Cảm biến báo mòn phanh trên nhiều xe hiện đại sẽ phát ra tiếng rít kim loại đặc trưng khi má phanh mòn gần hết, cảnh báo tài xế trước khi phanh mất tác dụng hoàn toàn.

Nhiều người nghĩ phanh càng ăn, càng dừng gấp thì càng tốt và bền, nên hay đạp phanh dứt khoát ngay cả khi không cần thiết. Thực tế phanh gấp sinh nhiệt và lực ma sát lớn hơn nhiều so với phanh từ từ có kiểm soát, khiến má phanh mòn nhanh hơn đáng kể và đĩa phanh cũng dễ bị cong vênh do sốc nhiệt đột ngột. Lái xe giữ khoảng cách an toàn để phanh êm ái không chỉ an toàn hơn mà còn giúp hệ thống phanh bền hơn nhiều.