Tại sao thả đá vào ly nước ngọt có ga lại sủi bọt trào ra?
Nước ngọt có ga được nạp một lượng lớn khí carbon dioxide dưới áp suất cao khi đóng chai, khiến khí ấy hoà tan lẫn vào nước mà mắt thường không thấy. Khi rót ra ly, áp suất giảm đột ngột nên khí bắt đầu muốn thoát ra thành bọt, nhưng nếu bề mặt ly trơn nhẵn thì khí thoát khá từ từ. Viên đá lại có bề mặt sần sùi với vô số vết nứt nhỏ li ti, cùng những bọt khí bị giữ lại từ lúc đông đá.
Nguyên nhân cốt lõi là hiện tượng tạo mầm bọt khí, tức việc khí hoà tan cần một điểm bám để bắt đầu tụ lại thành bong bóng thay vì tự nhiên xuất hiện lơ lửng giữa chất lỏng. Những vết xước, lỗ khí nhỏ trên bề mặt viên đá chính là vô số điểm bám lý tưởng ấy. Ngay khi đá chạm nước ngọt, hàng trăm điểm bám cùng lúc hút khí CO2 tụ lại thành bọt, các bọt khí lớn dần rồi nổi vọt lên rất nhanh, kéo theo cả chất lỏng trào lên trên miệng ly. Đá càng lạnh sâu và càng sần sùi thì hiện tượng sủi trào càng mạnh.
Bạn có thể thấy rõ điều này khi rót nước ngọt có ga vào ly rồi thả từng viên đá vào: ngay khi viên đá chạm mặt nước, hàng loạt bong bóng li ti bám quanh nó rồi vụt bay lên mặt, đôi khi kéo theo cả bọt trào ra khỏi miệng ly nếu rót quá đầy. Đó cũng là lý do vì sao đổ kẹo Mentos vào chai nước ngọt có ga lại phun trào dữ dội hơn nhiều so với thả đá, vì bề mặt viên kẹo đó còn sần sùi và nhiều lỗ khí hơn cả đá.
Nhiều người nghĩ nước ngọt sủi bọt trào ra là vì viên đá làm nước lạnh đột ngột nên khí bị ép thoát ra, nhưng thực ra nhiệt độ chỉ đóng vai trò phụ, còn nguyên nhân chính là bề mặt sần sùi tạo điểm bám cho bọt khí. Cũng có người tưởng nước ngọt càng để lạnh sẵn thì càng ít sủi bọt khi cho đá vào, nhưng thực tế yếu tố quyết định độ sủi bọt vẫn là bề mặt viên đá chứ không chỉ nhiệt độ ban đầu của nước ngọt.
Nội dung mang tính tham khảo. Vấn đề sức khoẻ, tài chính, chính trị hãy hỏi ý kiến chuyên gia.
