Tại sao người Việt thường xem tuổi trước khi làm việc lớn như cưới hỏi, xây nhà?
Trước những việc quan trọng như cưới hỏi, xây nhà, khai trương, hay xuất hành đầu năm, nhiều gia đình Việt có thói quen "xem tuổi" hoặc "xem ngày" — tức nhờ người am hiểu về lịch âm và Can Chi tính toán xem thời điểm nào, tuổi của người liên quan có phù hợp với công việc sắp làm hay không. Với chuyện cưới xin, người ta thường xem tuổi của cô dâu chú rể có hợp nhau không; với xây nhà, người ta xem tuổi của gia chủ có hợp với năm định khởi công không. Việc xem tuổi dựa trên hệ thống Can Chi — 10 Thiên Can và 12 Địa Chi kết hợp thành chu kỳ 60 năm — mà ông bà ta đã dùng để tính lịch từ hàng nghìn năm trước.
Quan niệm xem tuổi xuất phát từ triết lý Âm Dương Ngũ Hành của phương Đông cổ, cho rằng mỗi năm sinh gắn với một hành riêng (Kim, Mộc, Thuỷ, Hoả, Thổ), và sự tương sinh, tương khắc giữa các hành ảnh hưởng tới sự thuận lợi hay trắc trở của một việc lớn. Người xưa tin rằng chọn đúng thời điểm, đúng người hợp mệnh sẽ giúp công việc diễn ra hanh thông hơn, nên trước những cột mốc quan trọng của đời người, việc xem tuổi trở thành một bước chuẩn bị tâm lý phổ biến, giúp gia đình an tâm hơn khi bắt đầu. Đây cũng là cách để các thế hệ trước truyền lại kinh nghiệm sống, khi nhiều điều họ đúc kết qua quan sát thời tiết, mùa vụ, nhân duyên được hệ thống hoá lại thành các quy tắc xem tuổi, xem ngày.
Trước khi tổ chức đám cưới, nhiều cặp đôi và gia đình thường nhờ thầy xem tuổi hoặc tra cứu sách lịch để chọn được một ngày lành tháng tốt, tránh những ngày bị coi là xấu như ngày Tam Nương, đồng thời xem tuổi cô dâu chú rể có "tứ hành xung" hay không để cân nhắc thêm các nghi lễ hoá giải nếu cần. Với việc xây nhà, gia chủ thường xem tuổi mình có hợp để "động thổ" trong năm đó không, nếu không hợp có thể nhờ người khác đứng ra làm lễ động thổ thay. Ngày nay, nhiều gia đình trẻ vẫn giữ thói quen xem ngày cho các việc lớn nhưng thường kết hợp linh hoạt với điều kiện thực tế như lịch công việc, mùa vụ, thay vì áp dụng cứng nhắc.
Nhiều người nghĩ nếu không xem tuổi hoặc gặp phải "tuổi xung khắc" thì công việc chắc chắn sẽ thất bại, gây ra tâm lý lo lắng không cần thiết. Nhưng bản chất xem tuổi là một tập quán mang tính tham khảo, thể hiện mong muốn khởi đầu thuận lợi, chứ không phải một quy luật khoa học được chứng minh sẽ quyết định kết quả công việc. Cũng có người hiểu lầm xem tuổi nghĩa là để người khác quyết định thay hoàn toàn cho mình, nhưng thực tế đây chỉ là một trong nhiều yếu tố tham khảo, còn nỗ lực, cách ứng xử và sự chuẩn bị của con người mới đóng vai trò quyết định trong mọi việc lớn.
Nội dung mang tính tham khảo. Vấn đề sức khoẻ, tài chính, chính trị hãy hỏi ý kiến chuyên gia.
