Tham Lang

Tham Lang là một trong 14 chính tinh — nhóm sao chủ đạo của lá số Tử Vi, quyết định phần lớn cách luận một cung. Độ sáng của Tham Lang thay đổi theo cung địa chi mà nó tọa thủ: miếu tại Sửu, Mùi; vượng tại Thìn, Tuất; đắc tại Dần, Thân; hãm tại Tý, Mão, Tỵ, Ngọ, Dậu, Hợi. Cùng một sao ở thế miếu vượng và ở thế hãm địa được luận rất khác nhau, nên khi đọc lá số phải xem sao ĐANG ở đâu chứ không chỉ xem có sao gì. Theo Can năm sinh, sao này còn mang tứ hóa: Mậu → Hóa Lộc, Kỷ → Hóa Quyền, Quý → Hóa Kỵ — cùng một sao nhưng người sinh năm Can khác nhau sẽ luận khác nhau vì trạng thái hóa khác nhau.

Tham Lang là sao của lòng ham sống. Theo quan niệm Tử Vi truyền thống, đây là Bắc Đẩu tinh, hành Âm Thủy, chủ về họa phúc và uy quyền. Người xưa còn gán cho nó hai cái tên nghe rất nặng là hung tinh và dâm tinh. Xin nói ngay để bạn khỏi lo vô cớ: chữ dâm trong sách cổ mang nghĩa quá độ, tràn ra khỏi mức thường, chứ không phải nghĩa đen mà người thời nay quen hiểu — đọc theo nghĩa đen là hiểu sai, và làm tổn thương người mang sao mà chẳng ích gì. Cái lõi của Tham Lang là một thứ rất người: khát khao được nếm trải. Người có sao này nổi bật thường thích cái mới, bắt chuyện rất nhanh, có sức hút tự nhiên giữa đám đông và biết hưởng thụ đời sống. Người xưa coi trọng sao này vì nhìn ra ở đó nguồn năng lượng làm nên vận động: không có ham muốn thì chẳng ai bước ra khỏi cửa.

Ở thế sáng, lối luận cổ nói về tửu sắc, chơi bời, đa dục — bám rất chặt vào hưởng thụ. Vậy mà khi rơi vào thế tối, sách lại luận sang chuyện xuất thế: đi tu, xa lánh cõi đời, quay lưng với đúng những thứ vừa kể. Hai kết luận ngược hẳn nhau lại cùng mọc từ một gốc, bởi khát khao mãnh liệt và sự chối bỏ mãnh liệt là hai đầu của cùng một sợi dây. Điều đó nói rằng Tham Lang không phải cái nhãn tốt hay xấu, mà là một cường độ; hướng về đâu là chuyện của bạn, không phải của lá số. Rất nhiều người có Tham Lang sáng vẫn sống một đời hết mực đàng hoàng, chỉ nhiệt hơn người khác mà thôi. Đây là quan niệm tham khảo về xu hướng ham muốn, không phải một lời kết tội đạo đức.

Tham Lang không được an riêng lẻ mà nằm trong chuỗi Thiên Phủ, dây tám sao đi liền nhau theo chiều thuận. Muốn tìm nó, trước hết phải tìm cung Thiên Phủ — mà Thiên Phủ lại đối xứng với Tử Vi qua trục Dần Thân — rồi từ đó đếm thuận hai cung là ra Tham Lang. Nói cách khác, vị trí của nó bị buộc chặt vào vị trí Tử Vi; đổi cục hay đổi ngày âm là cả dây tám sao xê dịch theo. Về tính chất, sách xếp sao này vào Bắc Đẩu, hành Âm Thủy, chủ họa phúc và uy quyền, đồng thời dán nhãn hung tinh và dâm tinh — hai nhãn cần đọc như thuật ngữ của một thời khác, không phải như lời chê bai. Thủy là hành của thứ luôn chảy, luôn tìm đường, không chịu đứng yên trong khuôn; hình ảnh này khớp với nét ham vận động, ham nếm, ham biết. Uy quyền ở đây không phải quyền hành chính mà là sức chi phối đám đông bằng sức hút cá nhân: kiểu người bước vào phòng là không khí đổi. Còn chữ họa phúc cho thấy người xưa sớm nhận ra sao này là con dao hai lưỡi — cùng một sự hấp dẫn ấy có thể mở ra cơ hội mà cũng có thể mở ra rắc rối, tùy chỗ nó dừng. Điểm xuyên suốt mọi mô tả về Tham Lang là cường độ chứ không phải phương hướng: nó không nói bạn muốn cái gì, chỉ nói rằng khi đã muốn thì bạn muốn dữ dội hơn mức trung bình, và khi chán thì cũng chán dứt khoát hơn. Đó là lý do đây được xem là sao khó luận: đặt đúng chỗ thì nó là động cơ khỏe nhất lá số, đặt sai thì cũng chính nó đốt nhiều nhiên liệu nhất. Tất cả là cách gán ý nghĩa theo lối cổ để tham khảo.

Khi Tham Lang tọa Mệnh, câu hỏi đầu tiên không phải sao gì mà là sao ấy đang sáng hay đang tối, bởi hai thế cho ra hai bức chân dung khác hẳn nhau. Ở thế sáng, sách luận là người có uy quyền và tài lộc, sức hút mạnh, dám nghĩ dám thử, đi đâu cũng có người vây quanh; kèm theo là nét đa dục, ưa tửu sắc, thích tụ tập, khó ngồi yên một chỗ lâu. Ở thế tối, chính những nét ấy trượt sang phía tiêu cực: sách nói tới lòng tham, sự hung bạo, dễ gây họa; hiểu theo đời thường là người muốn quá nhanh, cả tin lời hứa bùi tai rồi mất tiền. Cũng ở thế tối này, sách còn mở ra một ngả khác hẳn là xuất thế — quay lưng với hưởng thụ, tìm về đời đạm bạc; hai ngả trái ngược cùng nằm trong một thế hãm, vì khi khát khao không có chỗ tiêu lành mạnh thì nó hoặc phá ra ngoài, hoặc gập vào trong. Về sao đi kèm, lục cát hội vào thường cho khát khao ấy một đường ray: có người nâng đỡ, có danh vị, thì cái nhiệt kia thành sự nghiệp. Sát tinh hội vào thì như bỏ thêm dầu vào lửa, khiến người đã khó dừng lại càng khó dừng — song đó là thử thách chứ không phải một bản án, mức nặng nhẹ còn tùy độ sáng lẫn tùy cung ấy có sao giải hay không. Riêng Tuần Triệt án ngữ làm giảm và hoãn tác dụng của sao, nên với một Tham Lang đang hãm, bị hãm bớt nhiệt nhiều khi lại được xem là đỡ nguy hơn. Tất cả đều là quan niệm tham khảo theo lối luận cổ.

Nếu Tham Lang nổi bật trong lá số bạn, việc đáng làm nhất không phải là dập bớt ham muốn của mình, mà là tìm cho nó một chỗ tiêu xứng đáng. Sức hút, sự nhiệt tình và tính dám thử là những thứ nhiều người muốn có mà không có; đừng vì một cái tên nghe nặng trong sách cổ mà đi xin lỗi vì mình yêu đời. Hãy tận dụng nó ở nơi cần đúng phẩm chất ấy: nghề phải gặp người, việc phải mở đường mới, môi trường thay đổi liên tục — người khác thấy mệt thì bạn thấy vui. Điểm mù thì rất rõ: bạn khởi động dễ hơn kết thúc. Bạn có mười ý tưởng trong một tháng, nhưng thứ quyết định đời bạn là ý tưởng nào được nuôi đủ ba năm. Cách đơn giản mà hiệu quả là đặt luật cho mình trước khi cơn hứng tới: mỗi lúc chỉ nuôi một việc lớn, muốn nhận cái mới thì phải kết thúc cái cũ. Với chuyện vui chơi và tiêu tiền cũng vậy — định mức từ lúc đầu còn tỉnh, vì Tham Lang không thiếu bản lĩnh, chỉ thiếu cái phanh. Một việc đáng làm sớm là chọn lấy vài người để đi đường dài rồi dành cho họ phần thời gian thật: sức hút giúp bạn quen được trăm người, chỉ có sự có mặt đều đặn mới giữ được vài người. Trong sách nó bị gọi là hung tinh, là dâm tinh; ngoài đời nó là người bạn nhiều năng lượng nhất trong hội. Không ai đoán được đời bạn từ một con chữ, nên hãy giữ lại phần soi sáng được mình và nhẹ nhàng đặt xuống phần khiến bạn thấy bị phán xét.