Hiệu ứng mạng lưới

Một số sản phẩm có đặc điểm là giá trị của chúng tăng theo số người cùng dùng, chứ không nằm sẵn trong bản thân sản phẩm. Một ứng dụng nhắn tin chỉ hữu ích khi người bạn muốn nhắn cũng ở đó; một chợ chỉ đáng ghé khi có đủ cả người bán lẫn người mua. Hệ quả là các thị trường kiểu này có xu hướng dồn về một hoặc vài người thắng, và rào cản lớn nhất với đối thủ không phải công nghệ mà là việc kéo được cả cộng đồng chuyển đi. Nó cũng giải thích vì sao giai đoạn đầu của những sản phẩm này rất khó.

Bạn có thể thích một ứng dụng nhắn tin khác hơn nhưng vẫn dùng cái mà gia đình đang dùng. Một chợ đầu mối đông người bán hút thêm người mua, rồi lượng người mua ấy lại hút thêm người bán. Ở quy mô nhỏ, một nhóm chạy bộ trong khu dân cư cũng vậy: càng đông thì càng dễ tìm bạn chạy cùng giờ, và càng dễ tìm thì càng đông thêm.

Khi đánh giá vì sao một sản phẩm khó thay thế dù không hơn hẳn về tính năng, khi cân nhắc tham gia một nền tảng, và khi tìm hiểu vì sao một thị trường chỉ còn lại vài cái tên. Cũng nên lấy ra khi bạn định dựng một cộng đồng, để biết mình phải qua ngưỡng nào thì nó tự sống được.

Hỏi giá trị của sản phẩm này với một người dùng đơn lẻ là bao nhiêu nếu không ai khác dùng. Nếu gần bằng không thì hiệu ứng mạng lưới đang chi phối, và câu hỏi tiếp theo là ai đang nắm cộng đồng, cùng chi phí để một người rời đi.

Sai lầm hay gặp nhất là gọi mọi thứ đông người dùng là hiệu ứng mạng lưới, trong khi phần lớn chỉ đơn giản là bán chạy — một quán phở đắt khách không làm bát phở của bạn ngon hơn. Nhầm lẫn thứ hai là lẫn nó với chi phí chuyển đổi: dữ liệu bị khoá trong một phần mềm giữ chân bạn, nhưng đó là rào cản rời đi chứ không phải giá trị tăng theo số người dùng.

Không phải cứ đông người dùng là có hiệu ứng mạng lưới; nhiều sản phẩm chỉ đơn giản là bán chạy. Hiệu ứng cũng có thể đảo chiều khi mạng quá đông và chất lượng giảm, hoặc khi cộng đồng bị chia thành các nhóm nhỏ không cần nhau.