Thư viện thiên kiến nhận thức
Thiên kiến nhận thức là những lối tắt mà bộ não dùng để ra quyết định nhanh. Chúng tồn tại vì phần lớn thời gian chúng đúng — vấn đề chỉ nảy sinh trong đúng những tình huống mà chúng lệch, và đó thường là các tình huống hiện đại mà bộ não không được chuẩn bị sẵn.
Khác thư viện nguỵ biện vốn giúp bạn soi lập luận của người khác, phần này soi vào chính mình. Mỗi mục có ví dụ đời thường, dấu hiệu để tự nhận ra, cách giảm bớt, và một khối nói rõ lối tắt ấy có ích ở đâu — vì mục tiêu không phải gỡ bỏ chúng mà là biết khi nào đừng tin chúng.
Chỉ để ý những gì khớp với điều mình đã tin sẵn.
ĐọcCon số đầu tiên nghe được kéo mọi ước lượng về phía nó.
ĐọcChỉ nhìn thấy người thành công, không thấy những người đã rơi rụng.
ĐọcTiếp tục vì đã lỡ bỏ ra nhiều, dù phía trước không còn đáng.
ĐọcMột điểm tốt nổi bật làm ta cho rằng mọi thứ khác cũng tốt.
ĐọcSau khi biết kết quả, ta thấy nó đã hiển nhiên từ đầu.
ĐọcCái gì dễ nhớ ra thì tưởng là hay xảy ra.
ĐọcTin vào ước lượng của mình chắc hơn mức độ chính xác thật.
ĐọcGiữ nguyên hiện tại chỉ vì nó đang là hiện tại.
ĐọcMất một khoản đau hơn hẳn niềm vui khi được đúng khoản đó.
ĐọcTin và làm theo vì nhiều người đang tin và làm như vậy.
ĐọcĐổ lỗi cho tính cách người khác, còn mình thì tại hoàn cảnh.
ĐọcBiết ít thì không đủ để nhận ra mình đang biết ít.
ĐọcCùng một thông tin, đổi cách diễn đạt là đổi luôn quyết định.
ĐọcThành công là nhờ mình, thất bại là tại hoàn cảnh.
ĐọcDựa vào mô tả nghe hợp lý mà quên con số nền.
ĐọcMuốn tập dùng thay vì chỉ đọc? Luyện tư duy phản biện — hệ thống rải các đề tình huống để bạn tập nhận ra và áp dụng ngay trong lúc đọc đề.
Đây là công cụ luyện tập, không phải bài kiểm tra tâm lý hay công cụ chẩn đoán. Điểm số và hạng là quy ước riêng của công cụ, dùng để bạn so với chính mình qua thời gian — không quy đổi được sang thang đo chuẩn nào.