Sinh Bất Phùng Thời

Sinh Bất Phùng Thời là một cách cục của Tử Vi Đẩu Số — tức một THẾ SAO đặc biệt, hình thành khi vài sao rơi vào đúng một tương quan vị trí nào đó trên lá số, chứ không phải một ngôi sao riêng lẻ. Sách xếp cách này vào nhóm Bần tiện cục (mục 19.3.1 trong phần Phân cục), một trong 32 cách mà công cụ này nhận diện được, và nhóm Bần tiện cục hiện có 3 cách. Cần đọc tên nhóm cho đúng: đó là cách sách cổ đặt nhan đề cho một CHƯƠNG, không phải lời hứa hay lời phán về đời sống, tiền bạc hay giá trị của bất kỳ ai. Một lá số không mang cách cục nào là chuyện hết sức bình thường — đa số lá số đều vậy — và mang một cách cục cũng không quyết định thay bạn điều gì. Đây là quan niệm cổ mang tính tham khảo.

Tên cách dịch nôm na là sinh ra không gặp thời. Thế sao này hình thành khi Liêm Trinh tọa thủ tại cung Mệnh an ở Dần hoặc Thân, mà cung ấy lại bị Tuần hoặc Triệt án ngữ. Tuần và Triệt là hai vệt chắn ngang lá số, người xưa hiểu là chỗ khiến việc bị chậm lại, bị ngắt quãng hoặc phải làm hai lần mới xong. Ghép với Liêm Trinh, ngôi sao vốn nhiều nghị lực và ưa tranh đấu, hình ảnh hiện ra là hạt giống tốt nhưng gieo chưa đúng mùa: sức thì có mà hoàn cảnh chưa thuận, cố mấy cũng thấy chậm hơn công mình bỏ ra.

Sách xếp mục này vào nhóm mang tên Bần tiện cục, và đây là chỗ phải nói cho thật rõ. Cụm từ ấy dịch sát nghĩa là nghèo hèn, nhưng nó chỉ là cái nhãn mà người biên soạn dùng để gom nhóm chủ đề theo lối văn chương của thời xưa, chứ hoàn toàn không phải một lời phán về giá trị con người, về tiền bạc hay về số phận của ai. Lá số không có quyền tuyên bố những điều đó, và không ai nên đọc một dòng chữ trong sách rồi tự hạ thấp mình. Điều duy nhất dùng được ở đây là gợi ý về nhịp: nếu bạn thấy mình lâu nay làm nhiều mà kết quả đến chậm, thì cách nhìn này khuyên kiên nhẫn và chọn đúng thời điểm, chứ không khuyên buông. Chậm không phải là hỏng. Xin đọc như tham khảo.

Sách chép ở mục Phân cục 19.3.1, mục mở đầu nhóm Bần tiện cục: Liêm thủ Mệnh tại Dần Thân gặp Tuần, Triệt án ngữ. Ở đây sách chỉ nói cung Mệnh, không kể cung Quan Lộc như phần lớn các mục thuộc nhóm Quý cục, nên công cụ giữ đúng phạm vi hẹp ấy chứ không mở rộng thêm. Điều kiện gồm ba vế phải có đủ: Liêm Trinh tọa thủ, cung Mệnh an tại Dần hoặc Thân, và cung đó bị một trong hai vệt Tuần hay Triệt chắn. Chỉ cần thiếu một vế là không thành cách, chẳng hạn Liêm Trinh ở Dần mà không có vệt chắn nào thì luật không áp dụng. Cũng cần biết rằng trong tám mục của nhóm Bần tiện cục, công cụ chỉ cài ba mục có điều kiện xác định được; bốn mục còn lại đều treo ở cụm gặp nhiều sát tinh mà sách không hề nói nhiều là bao nhiêu, còn một mục thì chỉ trỏ sang mục khác. Đặt một ngưỡng cho chữ nhiều là tự nghĩ ra con số không có trong nguồn, nên những mục ấy được hoãn lại thay vì đoán bừa. Ngoài ra, riêng ở nhóm này sách có dặn thêm rằng một cách xấu đã thành vẫn phải xét cùng các sao cát đóng chung cung và các sao chiếu tới, chứ không được kết luận chỉ từ mỗi điều kiện vừa khớp.