Tất cả nội dung
Toàn bộ 24 năng lực chia theo ba loại — nhận thức, tư duy bậc cao và xử lý tình huống thực tế — cùng các dạng bài của từng năng lực, kèm ba thư viện tra cứu về nguỵ biện, thiên kiến nhận thức và mô hình tư duy.
Năng lực nhận thức
Nhớ, chú ý, quan sát, phản xạ — phần nền của mọi việc bạn nghĩ.
Trí nhớ làm việc là khoảng không gian tạm trong đầu, nơi bạn giữ vài mẩu thông tin và thao tác với chúng ngay lúc đó: nhớ số nhà vừa nghe trong lúc…
- N-back
- Nhớ dãy
Tập trung không phải là gồng mình nhìn chằm chằm vào một chỗ. Nó là năng lực chọn thứ đáng chú ý và ức chế mọi thứ còn lại — kể cả những phản xạ rất…
- Stroop màu
- Tìm mục tiêu
Tư duy logic là khả năng nhìn ra cấu trúc ẩn dưới bề mặt và đi từ cái đã biết tới cái chưa biết theo những bước kiểm tra được. Nó không đòi hỏi năng…
- Hoàn thành chuỗi
- Vật khác loại
Quan sát là khả năng bắt được chi tiết mà bạn không hề biết trước là phải tìm. Khác với tập trung — vốn giữ chú ý vào một mục tiêu đã được chỉ đích…
- Tìm điểm khác
- Phát hiện thay đổi
Tư duy không gian là khả năng dựng một hình trong đầu rồi xoay, lật, ghép hoặc nhìn nó từ góc khác mà không cần vẽ ra. Bạn dùng nó khi xếp đồ vào cốp…
- Xoay hình
- Đếm khối
Năng lực ngôn ngữ ở đây là vốn từ và sự linh hoạt khi xoay xở với chữ nghĩa. Vốn từ không chỉ để nói cho hay: mỗi từ bạn nắm chắc là một khái niệm…
- Từ vựng
- Ghép chữ
Tốc độ xử lý là thời gian bộ não cần để tiếp nhận thông tin, quyết định và phản hồi chính xác. Nó không phải là vội vàng — vội là làm nhanh và sai…
- So sánh nhanh
- Phân loại phản xạ
Tư duy toán học ở đây không phải giải phương trình khó, mà là sự nhạy bén với con số trong đời sống: nhẩm nhanh, ước lượng hợp lý, và cảm nhận được…
- Tính nhẩm
- Tìm số thiếu
Tư duy bậc cao
Những khung tư duy giúp bạn nghĩ đúng hướng chứ không chỉ nghĩ nhanh.
Tư duy phản biện là thói quen dừng lại nửa nhịp trước khi tin: lập luận này có vững không, bằng chứng nằm ở đâu, còn cách giải thích nào khác không.…
Phần lớn quyết định trong đời không có đáp án chắc chắn, nhưng đầu óc chúng ta lại rất ghét trạng thái lơ lửng ấy nên hay ép mọi thứ về hai ô: sẽ xảy…
Có những vấn đề càng chữa càng hỏng, và thường không phải vì người chữa thiếu cố gắng mà vì họ đang nhìn từng mảnh rời trong khi thứ trước mặt là một…
Sáng tạo hay bị hình dung như một tia chớp trời cho, tới với vài người đặc biệt vào những lúc không ai đoán được. Nhìn kỹ các ý tưởng thực sự mới thì…
Điều khó nhất khi phải chọn thường không phải là thiếu thông tin mà là biết chắc mình sẽ không bao giờ có đủ. Vẫn phải chốt, và chốt trước một hạn…
Phần lớn thời gian chúng ta giải quyết vấn đề bằng cách bắt chước: người khác làm thế nào thì mình làm gần như thế, rồi cải tiến vài phần trăm. Cách…
Mọi hành động đều có hệ quả trực tiếp, và đó là phần ai cũng nhìn thấy nên ai cũng đã tính. Phần quyết định thành bại thường nằm ở nấc sau: khi những…
Khi gặp một tình huống lạ, người có kinh nghiệm hiếm khi phân tích lại từ đầu. Họ nhận ra nó giống một dạng đã gặp, lấy ra khung tương ứng và soi…
Tình huống thực tế
Đem tư duy ra dùng vào tiền bạc, tin tức, đàm phán, con người.
Tài chính cá nhân không phải chuyện của người nhiều tiền, mà là một nhúm phép tính nhỏ lặp đi lặp lại suốt đời: món này đắt hay rẻ, khoản kia có đáng…
Một mô hình kinh doanh, bóc hết lớp vỏ, chỉ là câu trả lời cho ba câu hỏi: bán một đơn vị thì lãi bao nhiêu, phải bán bao nhiêu đơn vị mới bù nổi chi…
Mỗi bản tin bạn đọc đều đã đi qua ít nhất ba lần lựa chọn trước khi tới mắt bạn: chọn sự việc nào đáng đưa, chọn chi tiết nào giữ lại, chọn từ ngữ…
Đàm phán bắt đầu từ rất lâu trước lúc hai bên ngồi xuống nói chuyện. Nó bắt đầu ở câu hỏi bạn sẽ làm gì nếu cuộc thương lượng này đổ vỡ — phương án…
Lập kế hoạch không phải là viết ra danh sách việc cần làm — đó là phần dễ nhất và cũng ít giá trị nhất. Phần khó nằm ở hai câu hỏi khác: việc nào…
Rủi ro là thứ người ta hay đánh giá bằng cảm giác, mà cảm giác thì lệch theo những cách khá dự đoán được: chuyện càng dễ hình dung càng thấy dễ xảy…
Quản lý con người là công việc mà kinh nghiệm chuyên môn giúp được ít hơn nhiều so với người ta tưởng. Người giỏi việc được đưa lên quản lý thường…
Phần lớn thời gian sửa một vấn đề bị tiêu vào việc sửa nhầm chỗ. Máy in kẹt giấy thì người ta gỡ giấy, tuần sau kẹt tiếp; báo cáo sai số thì người ta…
Thư viện nguỵ biện
16 lỗi lập luận thường gặp, mỗi lỗi có ví dụ đời thường, dấu hiệu nhận ra và câu nói mẫu để phản bác.
Thư viện thiên kiến nhận thức
16 lối tắt mặc định của bộ não khiến bạn nghĩ lệch mà không hay biết.
Thư viện mô hình tư duy
20 khung nghĩ mượn từ kinh tế, sinh học và kỹ thuật để soi một tình huống lạ.
Đây là công cụ luyện tập, không phải bài kiểm tra tâm lý hay công cụ chẩn đoán. Điểm số và hạng là quy ước riêng của công cụ, dùng để bạn so với chính mình qua thời gian — không quy đổi được sang thang đo chuẩn nào.
